آزمون مدل قلدری سایبری در دوران پساکرونا: نقش حمایت تحصیلی و سرمایه‌های روان‌شناختی (مورد مطالعه: دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر شیراز)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/etl.2023.67070.3962
چکیده

این پژوهش با هدف آزمون مدل قلدری سایبری در دوران پسا کرونا بر اساس حمایت تحصیلی و سرمایه‌های روان‌شناختی در میان دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر شیراز انجام گرفت. برای این منظور 381 نفر از دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شیراز به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های سرمایه روان‌شناختی لوتانز و آولیو (2007)، حمایت تحصیلی ساندز و پلانکت (2005) و پرسش‌نامه تجربۀ قلدری قربانی سایبری آنتونیادو و همکاران (2016) پاسخ دادند. یافته‌ها نشان داد که اثر مستقیم مؤلفه‌های حمایت تحصیلی (حمایت معلم، حمایت همسالان، حمایت خانواده) بر مؤلفه‌های سرمایه‌های روان‌شناختی (خوش‌بینی، امید، انعطاف‌پذیری و خودکارآمدی مثبت و معنی‌دار است. به علاوه اثر مستقیم مؤلفه‌های سرمایه‌های روان‌شناختی بر قلدری سایبری منفی و معنی‌دار است. ضمنا اثر غیر مستقیم مؤلفه‌های حمایت تحصیلی بر قلدری سایبری منفی و معنی‌دار است. همچنین یافته‌ها نشان داد که در مدل برازش شده، 42 درصد از واریانس قلدری سایبری توسط حمایت تحصیلی و سرمایه‌های روان‌شناختی تبیین می‌گردد. شاخص‌های نکویی برازش مدل پیش‌بینی قلدری سایبری دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه در دوران پساکرونا نیز نشان داد که مدل برازش شده بر اساس داده‌های تجربی با مدل نظری برگرفته شده از پیشینه نظری و تجربی پژوهش سازگار است.