بهره‌برداری بهینه از مخازن با افزایش بهره‌وری آب: راهکار سازگاری با تغییر اقلیم آتی (مطالعه موردی: سد جره)

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

2 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

doi
10.22060/ceej.2019.16494.6252
چکیده

با توجه به اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب، اتخاذ سیاست‌های سازگار با تغییر اقلیم به منظور کاهش معضلات اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن و توسعه پایدار منابع آب، برای تصمیم سازان آب اجتناب ناپذیر خواهد بود. یکی از روش‌های سازگاری، افزایش بهره وری آب در پایین دست مخازن است که اثرات تغییر اقلیم شامل کاهش رواناب‌های ورودی به مخزن و افزایش نیاز آبی شبکه آبیاری را تعدیل خواهد کرد. در این مطالعه تأثیر بهره‌وری آب به ّه مورد بررسی قرار گرفت. 15 سناریو عنوان راهکار سازگاری با تغییر اقلیم آتی در بهره برداری بهینه از مخزن سد جر تغییر اقلیم با استفاده از ریزمقیاس کردن خروجی مدل‌های CMIP5 برای دو دوره آتی نزدیک (2044-2020 )و دور       (2094-2070 )تولید شد. برپایه این سناریوها میزان رواناب ورودی به مخزن و نیاز آبی پایین دست برای هر دو دوره مدل سازی شد. یک مدل بهینه ساز با درنظرگرفتن پارامتر ضریب بهره‌وری به منظور تعریف چهار سناریوی بهره‌وری آب در پایین دست )صفر-1 S3-   ،S2- ، 0/3 و 0/5-S4 )توسعه داده شد. نتایج نشان می‌دهد که میزان جریان ورودی به مخزن تا 18/8 %کاهش و میزان تقاضای آب تا 29 %افزایش پیدا می‌کند. تخصیص آب به منظور جبران افزایش نیاز در دوره‌های آتی تا 18/7 %نسبت به دوره پایه تحت سناریو S1 افزایش پیدا می‌کند که ممکن است اعتماد پذیری سیستم مخزن در تخصیص آب را کاهش دهد. افزایش ضریب بهره‌وری آب تا0/5 در دوره آتی، اعتماد پذیری سیستم را تا 20 %افزایش می‌دهد که منجر به کاهش معضلات اجتماعی-اقتصادی ناشی از تغییر اقلیم در منطقه خواهد شد.