نقش سازمان‌های مردم‌نهاد متخصص شهرسازی در افزایش مشارکت شهروندان بر مبنای اقدام‌پژوهی مشارکتی در محلات اقبال و امامیه مشهد

نویسندگان

1 استادیار شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران

3 شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22067/jgusd.2022.73722.1139
چکیده

نقش نهادهای واسط و متشکل از افراد متخصص در زمینه شهرسازی به­منظور آگاهی­بخشی به شهروندان و پرنمودن خلأ بین آنان و مدیریت شهری، در راستای تحقق مشارکت ضروری به نظر می­رسد. این پژوهش باهدف بررسی نقش سمن متخصص در امور شهری در مشارکت شهروندان برای بهبود محیط شهری در سطح محله صورت‌گرفته است. بدین ترتیب که در یک فرآیند اقدام­پژوهی، بنیاد مردم­نهاد چهارطبقه به­عنوان یک سمن تخصصی شهرسازی انتخاب و نقش این نهاد در امر مشارکت و آگاهی­بخشی به ساکنین طی دو ماه به‌صورت مستمر در طول انجام پروژه کیفیت­بخشی به محلات دررابطه‌با استقبال از بهار 1397 در دو محله اقبال و امامیه در شهر مشهد بر اساس مدل تحقیق اقدامی لوین بررسی شد. جامعه آماری ساکنین محلات موردنظر است و حجم نمونه در هر محله بیشتر از 10 درصد جمعیت آن در نظر گرفته شده است. در مراحل مختلف از روش­های مشاهده، مصاحبه­های عمیق، جمع‌آوری نظرات بر روی بنر، پرسش‌نامه و جلسات استماع عمومی به‌منظور جمع­آوری داده­ها استفاده شده است. نتایج این اقدام­پژوهی که مبتنی بر تجزیه‌وتحلیل‌های تفسیری است، نشان می­دهد، ازیک‌طرف حضور سمن­ها می­تواند تا حدی خلأ موجود در مشارکت را حل نماید و به بهبود رابطه مدیریت شهری و شهروندان کمک کند، اما از طرف دیگر موانعی در این مسیر وجود دارد که عمدتاً به ضعف سازوکارهای قانونی مرتبط می­شود. همچنین حضور این نهادهای واسط لازم است در تعریف پروژه­های مشارکت مبنا مدنظر قرار گرفته و بسترهای لازم برای امتداد مشارکت و ادامه­دار شدن گفتگوها با مردم پیش­بینی گردد.