مطالعه ی تجربه ی زیسته ی مادران دانشآموخته دانشگاه شریف در ارتباط با ناکنشگری اجتماعی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای دانش اجتماعی مسلمین، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار آموزش عالی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22095/jwss.2024.457952.3467چکیده
یکی از چالشهایی که بانوان تحصیلکرده پس از ازدواج و مادر شدن با آن درگیر هستند، چگونگی جمع بین کنشگری اجتماعی و نقشهای خانوادگی آنان است. امروزه این دغدغه در میان دینداران که ازیکطرف کنشگری اجتماعی را تکلیف دینی خود میدانند و از طرف دیگر برای نقش خود در خانواده اولویت قائلاند، اهمیت ویژه یافته است. از این رو پژوهش حاضر با هدف شناخت پدیده ناکنشگری اجتماعی مادران تحصیلکرده مذهبی و ابعاد مختلف آن، با روش کیفی انجام شده است. مشارکت کنندگان این پژوهش را 10 نفر از مادران دانشآموخته زن دانشگاه شریف که در دوره حوزه دانشجویی دانشگاه شریف شرکت کرده و در زمان گردآوری و تحلیل دادههای پژوهش دارای فرزند بودند، تشکیل میدهند که با روش نمونهگیری هدفمند از نوع متجانس انتخاب شدند. گردآوری دادهها در این پژوهش با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در نهایت تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. یافتههای پژوهش در راستای اکتشاف و درک عمیق وجوه مختلف مسئله ناکنشگری اجتماعی مادران، به مجموعهای از پیامدها و عوامل مرتبط دست یافت. نتایج نشان داد که مسئله ناکنشگری اجتماعی مادران میتواند با استفاده از چارچوب نظری ارائه شده در این پژوهش در ارتباط با تعارض کنشگری-خانواده به صورت عمیقتری درک شود. اصلاح ساختارهای مردانه اشتغال و تحصیل در کنار توسعه بسترهای جدید و نوآورانه کنشگری برای مادران را میتوان یکی از دلالتهای سیاستی مهم این پژوهش برشمرد.