رابطۀ حمایت اجتماعی ادراک ‌شده و تاب‌آوری تحصیلی با اضطراب امتحان دانش‌آموزان

نویسندگان

1 روانشناسی تربیتی، دانشکده پردیس خواهران، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان.ایران

doi
10.30473/etl.2022.64369.3814
چکیده

اضطراب امتحان یکی از مشکلات شایع  آموزشی با رشد فزاینده در بین دانش‌آموزان است و از این‌رو شناخت عوامل مؤثر بر آن حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه حمایت اجتماعی ادراک شده و تاب‌آوری تحصیلی با اضطراب امتحان انجام گرفت. روش مطالعه توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل همه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطۀ دوم شهرستان کاشان در سال تحصیلی 1399-1400 بود و 316 دانش‌آموز با نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات، از مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی زیمت و همکاران (1988)، پرسش‌نامۀ‌ تاب‌آوری تحصیلی مارتین (2003) و پرسش‌نامۀ اضطراب امتحان اسپیلبرگر (1980) استفاده شد. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون با نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که اضطراب امتحان با حمایت اجتماعی (01/0 ,p<23/۰- r=) و تاب‌آوری تحصیلی (01/0 ,p<63/0- r=) رابطۀ معنادار دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای پیش‌بین (حمایت اجتماعی و تاب‌آوری تحصیلی) توانسته‌اند 397/0 از واریانس متغیر ملاک (اضطراب امتحان) را پیش‌بینی کنند. بنابراین می‌توان گفت حمایت اجتماعی و تاب‌آوری تحصیلی به عنوان متغیر پیش‌بین برای اضطراب امتحان عمل می‌کنند و با افزایش تاب‌آوری در موقعیت‌های تحصیلی و حمایت اجتماعی، میزان اضطراب امتحان در دانش‌آموزان کاهش می‎یابد. یافته‌های پژوهش حاضر برای روان‌شناسان تربیتی و مشاوران مدرسه جهت انجام مداخله‌های آموزشی- مشاوره‌ای با هدف کنترل اضطراب امتحان دانش‌آموزان کاربرد می‌یابد.