مطالعه‌ی علم‌سنجی و ترسیم نقشه‌ی تاریخ نگاری مقالات 20 نشریه‌ی برتر حوزه‌ی ژنتیک و وراثت در سال‌های 2008-2000

نویسندگان

1 مربی، کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه یزد، یزد، ایران ودانشجوی دکتری، کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز ، اهواز، ایران

2 استاد، کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
چکیده

مقدمه: بررسی کمی تولیدات علمی، سیاست‌گذاری علمی، ارتباطات علمی دانش پژوهان، ردیابی انتشار اندیشه‌ها، ترسیم نقشه‌ی تاریخ نگاری وغیره، برخی از موضوعات حوزه‌ی علم‌سنجی است. هدف از پژوهش حاضر مطالعه‌ی علم‌سنجی و ترسیم نقشه‌ی تاریخ نگاری مقالات 20 عنوان  نشریه‌ی برتر حوزه‌ی ژنتیک و وراثت در سال‌های 2008-2000 بوده است. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات علم‌سنجی بود که با استفاده از روش پیمایشی و تحلیل استنادی انجام شد. در این تحقیق، 28813 عنوان مقاله از 20 عنوان نشریه‌ی حوزه‌ی ژنتیک و وراثت با ضریب تأثیر 5 سال گذشته حداقل برابر با 5 که طی سال‌های 2008-2000 منتشر شده‌اند، بررسی شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، سیستم جست‌وجوی Web of Science بود و تحلیل داده‌‌‌‌‌ها و ترسیم نقشه‌ی تاریخ نگاری با نرم‌افزار HistCite™، انجام شد. یافته‌‌ها: تمامی مقالات منتشر شده به غیر از 2 عنوان به زبان انگلیسی بودند. ایالات متحده‌ی آمریکا در تولید 7/56 درصد مقالات نقش داشت و بریتانیا، آلمان، فرانسه و ژاپن با فاصله‌ی زیاد در مرتبه‌ی دوم تا پنجم قرار داشتند. دانشگاه Harvard با 1121 مقاله فعال‌ترین سازمان در این حوزه بود. در مجموع، 25 سازمان از 30 سازمان نخست، از کشور ایالات متحده‌ی آمریکا بودند. همچنین 5/63 درصد از استنادات مربوط به مقالاتی بوده است که حداقل یک نویسنده‌ی آن از این کشور بود. مقالات مورد بررسی 1124511 استناد در سطح جهانی دریافت کرده‌اند؛ اما فقط 27/7 درصد آن مربوط به این 20 نشریه بوده است. همکاری بین نویسندگان در حال افزایش بود و میانگین تعداد نویسندگان مقالات از 03/6 نفردر سال 2000 به 05/8 نفر در سال 2008 رسید. ترسیم نقشه‌ی علم نگاری بر اساس 144 مقاله‌ی برتر این حوزه نشان داد که 4 خوشه‌ی مهم در طول سال‌های 2008-2000 شکل گرفت، که 2 خوشه‌ی آن در حوزه‌ی تنوع ژنتیک انسانی و حوزه‌های تخصصی آن و 2 خوشه‌ی دیگر در حوزه‌ی بیوانفورماتیک، و کاربرد روش‌های آماری جدید در تحلیل داده‌های این حوزه بود. نتیجه‌گیری: همکاری بین نویسندگان این حوزه بالا و در حال افزایش بود. دانشمندان حوزه‌ی ژنتیک در تحقیقات خود دامنه‌ی وسیعی از متون علمی را بررسی می‌کنند و اتکای زیادی به آثار قدیمی‌تر دارند. همچنین موضوع بیوانفورماتیک و روش‌های آماری دارای جایگاه بالایی در تحقیقات این حوزه است. واژه‌‌های کلیدی: نشریات ادواری؛ پایگاه‌های اطلاعاتی؛ ژنتیک؛ وراثت؛ استناد.

کلیدواژه‌ها