واکاوی مفهوم پوشش و حجاب از منظر نوجوانان کم حجاب شهر کاشان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استاد گروه جامعهشناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان،کاشان، ایران
3 دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان، ایران
doi
10.22095/jwss.2024.402464.3260چکیده
دوره نوجوانی به عنوان یکی از دورههای مهم زندگی انسان شناخته میشود و شور و اشتیاق نوجوانی به همراه تحولات هویتی و اجتماعی، این دوران را به یک دوره خاص و منحصر به فرد تبدیل میسازد. از آنجا که دختران نوجوان در این دوره تلاش دارند تا افکار و رفتار همسو با سایر همسالان خود داشته باشند؛ ممکن است در مقوله پوشش و حجاب یا پذیرش نوع خاصی از حجاب مورد تردید واقع شوند. بر این اساس هدف پژوهش حاضر واکاوی کیفی مفهوم پوشش و حجاب از منظر نوجوانان کم حجاب شهر کاشان است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه نوجوانان دختر کم حجاب در یکی از مراکز آموزش زبانهای خارجی شهرکاشان است که مشارکتکنندگان در پژوهش به شیوه هدفمند از میان آنها انتخاب شدند و بعد از مصاحبه با 11 نفر دادههای حاصل از پژوهش به اشباع نظری رسید. دادهها با استفاده از مصاحبه نیمهساختاریافته جمعآوری گردید و در نهایت با روش 7 مرحلهای کلایزی تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاکی از پژوهش با ۴ مضمون اصلی و ۱۲ مضمون فرعی شامل: زمینههای اجتماعی (هنجارهای اجتماعی، انطباق با عرف جامعه و مد، بستر محیط و جغرافیای محل زندگی، قضاوت اجتماعی، امنیت اجتماعی و دلالت دینی)، زمینههای فردی (احساس راحتی، اختیاری بودن پوشش، اصالت زیبایی)، زمینههای خانوادگی (الگوگیری و پیروی از خانواده، اقناع و نرمش خانواده)، الگوهای رسانهای (فضای مجازی) به دست آمد. با عنایت به نتایج به دست آمده به نظر میرسد یکی از مهمترین رسالتهای مراکز فرهنگی و سیاستگذار در امر پوشش و حجاب تبیین هر چه بهتر این پدیده برای نسل نوجوان جامعه است.