فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش سواد فضای مجازی بر میزان قربانی شدن ناشی از قلدری در فضای مجازی، خودکنترلی و تفکر انتقادی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه در سال تحصیلی 1399-1400 بود. پژوهش حاضر یک مطالعه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود و جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه سوم متوسطه دوم شهر اردبیل بودند که از میان آنان30 نفر دانش-آموز با روش نمونه‌گیری در‌دسترس انتخاب و به‌گونه تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. قبل از آموزش برنامه سواد فضای مجازی، آزمودنی‌های هر دو گروه به ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ‌های ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻗﻠﺪری-ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺳﺎﻳﺒﺮی CBVEQ))، پرسشنامه خود کنترلی تانجی و پرسشنامة تفکر انتقادی ریتکس پاسخ دادند. سپس گروه آزمایش 8 جلسه آموزش سواد فضای مجازی را دریافت نمودند و گروه کنترل در این مدت هیچمداخله‌ای را دریافت ننمودند. پس از اتمام برنامه آموزشی هر دو گروه مجددا به پرسشنامه‌های پژوهش پاسخ دادند داده-ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند‌متغیری تحلیل شدند. نتایج تحلیلداده‌ها نشان داد که آموزش سواد فضای مجازی، خودکنترلی و تفکر نقادانه دانش‌آموزان را بهبود بخشیده و قربانی قلدری فضای مجازی شدن را کاهش داده است (05/0>p). بنابراین آموزش سواد فضای مجازی با افزایش آگاهی کاربران در خصوص استفاده از این فضا، می-تواند پیامدهای مخرب استفاده از فضای مجازی را کاهش‌دهد.