تبیین الگوی نابرابری فضایی شاخص‌های اقتصادی و عوامل مؤثر بر آن با استفاده از رویکرد دلفی فازی (موردکاوی: شهر اردبیل)

نویسندگان

1 دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری.دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل. ایران

4 دانشگاه محقق اردبیلی، برنامه ریزی شهری

doi
10.22067/jgusd.2022.73673.1135
چکیده

نابرابری فضایی که یکی از بزرگ­ترین چالش‌ها هم در کشورهای در حال توسعه و هم در کشورهای توسعه‌یافته محسوب می‌گردد، مانع اساسی اکثر دولت‌ها در راستای تحقق شاخص‌های توسعه‌ی پایدار می‌باشد. از این‌رو، بررسی و تحلیل سطوح نابرابری فضایی و همچنین عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری و گسترش آن از ضرورت‌های برنامه‌ریزی و مدیریت شهرها برای مقابله با گسترش این پدیده محسوب می‌شود. در این راستا، این پژوهش با هدف سنجش میزان نابرابری­های فضایی در بلوک­های شهر اردبیل با تأکید بر شاخص­های اقتصادی و شناسایی عوامل مؤثر بر گسترش آن انجام شده است. مبتنی بر این خصیصه­ها از مدل­های آمار فضایی، تحلیل لکه­های داغ و خودهمبستگی فضایی در نرم­افزار Arc/GIS و همچنین تکنیک دلفی فازی استفاده شده است. بر اساس نتایج، پژوهش بلوک­های شهری اردبیل به لحاظ شاخص­های مورد بررسی در طیف­های متفاوتی  قرار دارند. همچنین بر اساس مدل خودهمبستگی فضایی (موران)، الگوی پراکنش نابرابری فضایی بر اساس شاخص­های اقتصادی، در شهر اردبیل از مدل خوشه­ای تبعیت می­کند و این نوع پراکنش باعث ایجاد دوگانگی فضایی در این شهر شده است.