واکاوی ابعاد فقهی، شرعی و پزشکی سقط جنین درمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22095/jwss.2023.378413.3140
چکیده

بعد از تصویب ماده واحده سقط درمانی در مجلس شورای اسلامی (1384)، اجرای طرح غربالگری جنین با هدف شناسایی جنین مبتلا به بیماری­های مادرزادی از جمله سندرم داون آغاز گردید و اکنون اندیکاسیون مشمول سقط درمانی به 261 مورد از ناهنجاری و اختلالات جنینی افزایش یافته است و هرساله بر تعداد موارد سقط جنین پس ‌از اعلام نتایج آزمایشات اولیه غربالگری افزوده می‌شود و مادران باردار زیادی به سقط جنین توصیه می‌شوند که بدون آگاهی به حکم شرعی آن، در مراکز سقط جنین غیرمجاز و در کمترین زمان ممکن، جنین خود را سقط می‌کنند. در چند سال اخیر با تجویز اکید پزشکان، اکثر مادران باردار به سوی انجام آزمایش‌های غربالگری سوق داده شده‌اند که به واسطه نتایج مشکوک و غیر قابل‌اطمینان مرحله اول غربالگری جنین به‌عنوان بارداری‌های پرخطر شناخته شده و اقدام به سقط جنین می‌کنند؛ این در حالی است که با توجه به درصد خطای قابل توجه در آزمایش غربالگری و آمار بالای مثبت کاذب این آزمایشات، جنین‌های زیادی به اشتباه سقط می‌شوند. از سوی دیگر به جهت نتایج منفی‌ کاذب آزمایشات غربالگری، مواردی از عدم شناسایی جنین­های مبتلا به اختلالات جنینی از جمله سندرم داون هر ساله به دنیا می­آیند که نمایانگر وجود خطا در سیستم تشخیص بهداشتی درمانی این حوزه می باشد. این نوشتار درصدد است تا ضمن بررسی پزشکی موضوع غربالگری جنین، جواز شرعی سقط جنین درمانی را از ابعاد مختلف مورد تحلیل فقهی قرار دهد.