تأثیر نظام آراستگی سازمانی (5S) بر خدمات بیمارستانی در مرکز آموزشی درمانی 515 تخت خوابی امام رضا(ع) کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 کارشــناس، بهداشــت عمــومی، دانشــگاه علــوم پزشــکی کرمانشــاه، کرمانشاه، ایران.

3 کارشــناس، بهداشــت عمــومی، دانشــگاه علــوم پزشــکی کرمانشــاه، کرمانشاه، ایران.

4 کارشناس، مدیریت، بیمارستان امامرضا (ع)، کرمانشاه، ایران.

5 کارشــناس، بهداشــت عمــومی، دانشــگاه علــوم پزشــکی کرمانشــاه، کرمانشاه، ایران.

6 کارشناس ارشد، مدیریت خدمات بهداشـتی درمـانی، بیمارسـتان امـام رضا (ع)،کرمانشاه، ایران

doi
چکیده

مقدمه: امروزه بسیاری از سازمان‌ها از جمله بیمارستان‌ها دریافته‌اند که به کارگیری مدل‌ها و سیستم‌های مدیریت کیفیت بهترین راه رقابت، بقا و توسعه‌ی آن‌ها است. در این راستا، در بیمارستان 515 تخت خوابی امام رضا(ع) با اجرای نظام آراستگی در سه بخش مدارک پزشکی، تغذیه و بخش بستری جراحی، تأثیر مدل 5S بر خدمات واحدهای مختلف ارایه‌ی خدمات بیمارستانی مورد سنجش قرار گرفت. روش بررسی: این پژوهش به روش نیمه‌تجربی و به صورت بررسی قبل و بعد، در مرکز آموزشی درمانی امام رضا(ع) کرمانشاه در سال 1389 صورت گرفت. جامعه‌ی پژوهش، کلیه‌ی کارکنان سه بخش تغذیه، جراحی و مدارک پزشکی (در مجموع 81 نفر) بودند. ابتدا با استفاده از چک لیست ارزیابی نظام آراستگی و همچنین پرسش‌نامه‌ی رضایت سنجی بیماران، کارکنان بخش‌های مورد مطالعه و کارکنان سایر بخش‌ها از عملکرد واحدهای پیش‌گفت، که روایی آن با نظرسنجی از متخصصان و پایایی آن از طریق تکرار آزمون (Test retest)تأیید شده بود، اقدام به انجام پیش آزمون گردید. سپس با آموزش کارکنان و اجرای 5S و استقرار آن در این واحدها، تغییرات لازم طی دو ماه اعمال گردید و پس از آن به کمک ابزارهای ذکر شده جهت جمع‌آوری اطلاعات، پس آزمون انجام شد. نتایج حاصل از مطالعه‌ قبل و بعد از اجرای نظام آراستگی به کمک جداول و نمودارهای توصیفی ارایه‌ گردید و تغییرات ناشی از اجرای 5S با استفاده از آمار تحلیلی (t مزدوج و Wilcoxon) به وسیله‌ی نرم‌افزار 15SPSS تحلیل شد. یافته‌ها: استقرار نظام آراستگی نقش مؤثری در ارتقای کیفیت خدمات و عملکرد سه واحد تغذیه، مدارک پزشکی و بخش بستری جراحی داشت؛ به طوری که میزان رضایت‌مندی کارکنان و بیماران در قبل و بعد از اجرای 5S در هر سه بخش تفاوت معنی‌داری را نشان داد (برای هر سه بخش 00/0 = P). همچنین تفاوت قبل و بعد از وضعیت آراستگی سازمانی (شامل سامان‌دهی، نظم و ترتیب و پاکیزه‌سازی محیط)، از نظر آماری برای بخش تغذیه با مقادیر 000/0 = P برای S1، 000/0 = P برای S2، 011/0 = P برای S3؛ و در بخش مدارک پزشکی 001/0 = P برای S1، 000/0 = P برای S2، 009/0 = P برای S3 و همچنین برای جراحی نیز به ترتیب مقادیر 001/0 = P برای S1، 003/0 = P برای S2 و 033/0 = P برایS3 معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: نظام آراستگی سازمانی، مدلی مؤثر و پایه‌ای در ارتقای کیفیت خدمات در بین بخش‌های مورد مطالعه بود و تأثیر این مدل همانند توفیق آن در بخش‌های صنعتی، تأیید می‌شود. بنابراین، پژوهشگران به کارگیری این نظام را در کلیه‌ی بخش‌های بیمارستانی و واحدهای ارایه دهنده‌ی خدمات بهداشتی درمانی پیشنهاد می‌کنند.