ارزیابی انگاره تزاحم قوّامیت مرد با کرامت اخلاقی زن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اخلاق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22095/jwss.2023.356278.3063
چکیده

آیه 34 سوره نساء از آیات چالشی قرآن کریم در حوزه­ی زنان به شمار می‌رود که خوانش‌های متفاوت و گاه متناقضی از آن توسط مفسران، فقیهان و محققان اسلامی ارائه‌شده و طرح موضوع قوامیت مرد بر زن در آن، زمینه را برای ورود شبهات اسلام­ستیزانه یا تفاسیر زن­گرایانه از قرآن فراهم کرده است. پژوهش حاضر با توجه به خلأ جدی در حوزه پژوهش میان‌رشته‌ای قرآن و اخلاق، در صدد پاسخ به پرسش «انگاره­ی تزاحم قوامیت مرد بر زن با کرامت اخلاقی زن و چگونگی ‌حل آن» با روش تحلیلی - انتقادی بوده است. در این راستا ضمن تبیین انگاره تزاحم قوامیت با اصل کرامت در ریشه‌یابی انگاره تزاحم دو ریشه مهم شامل انگاره نادرست از قوامیت و انگاره نادرست از کرامت شناسایی شد. این تحقیق با ارائه معنای منتخب از قوامیت و بازتعریف کرامت در ادبیات اسلامی، نشان می­دهد منافاتی میان قوامیت و اصول اخلاقی وجود ندارد و روح قوامیت منجر به تکریم زن و توازن جایگاه او نسبت به مرد می‌شود و اصل قوامیت، بر مصالح واقعی اخلاقی استوار است.