شناسایی پیشران های موثر در بازآفرینی شهری سکونتگاه های غیررسمی با رویکرد آینده پژوهی ( نمونه موردی: شهر زاهدان)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
doi
10.22067/jgusd.2022.70702.1053چکیده
توسعه افسارگسیخته شهرنشینی تأثیرات و پیامدهای منفی بر کالبد شهرها بهجای گذاشته و موجب برهم خوردن تعادلهای اجتماعی و محیطی و درنتیجه ظهور سکونتگاههای غیررسمی و بافتی ناکارآمد شهری گشته است. رویکرد بازآفرینی شهری با ایجاد تغییرات مثبت و پایدار در پی ارتقای این بافتهای ناکارآمد میباشد. ازین رو هدف از این پژوهش شناسایی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر بازآفرینی شهری با رویکرد آیندهپژوهی در شهر زاهدان میباشد. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی، از حیث روش ترکیبی از روشهای اسنادی و پیمایشی در سطح اکتشافی و مبتنی بر رویکرد آیندهپژوهی است که با بهکارگیری ترکیبی از مدلهای کمی و کیفی صورت گرفته است. جامعۀ آماری مورد مطالعه شامل مدیران، کارکنان و اعضای نهادهای فعال است که در بازآفرینی و نیز مدیریت و توسعه امور فرهنگی در این منطقه نقش دارند. روش جمعآوری اطلاعات مطالعات کتابخانهای و میدانی است. در این تحقیق از روشهای تحلیل ساختاری و تکنیک دلفی استفادهشده و نرمافزار مورداستفاده در این تحقیق MIC MAC میباشد. بر اساس نتایج مدل تحلیل ساختاری 10 شاخص بهعنوان مهمترین و کلیدیترین شاخصهای مؤثر بر بازآفرینی شهری در شهر زاهدان انتخاب شد که از میان این 10 شاخص انتخابشده، هفت شاخص از گروه متغیر مدیرتی – نهادی و قانونی، دو شاخص از گروه متغیر اجتماعی – فرهنگی و یک شاخص هم از گروه متغیر محیطی و کالبدی بودهاند. درنتیجه مهمترین و کلیدیترین متغیر در بازآفرینی شهری در شهر زاهدان، متغیر مدیریتی – نهادی و قانونی میباشد و بهبود و ارتقاء توان کارشناسی و تخصصی شهرداری، یکپارچگی سیاستهای بخشهای مختلف شهری، تأکید بر وجود یک مرکز هماهنگکننده سیاستها و برنامهریزیهای شهری، تدوین استانداردهای ارزیابی خدمات مدیریت شهری، ملزم نمودن کلیه نهادهای رسمی و غیررسمی به همکاری و هماهنگی با بازآفرینی شهری از جمله مهمترین پیشنهادات در ارتباط با بازآفرینی شهر زاهدان می باشند.