ارتباط عوامل اقتصادی- اجتماعی با شیوع سزارین خودخواسته در زنان نخستزای مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی نیکنفس رفسنجان
نویسندگان
1 مربی، مامایی،دانشگاه علومپزشکی رفسنجان،رفسنجان، ایـران ودانشـجوی دکتری، کمیته ی تحقیقات دانشجویی، بهداشت باروری،دانشگاه علوم پزشـکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 کارشـناس، مامـایی، مرکـزآموزشـی درمـانی نیـک نفـس رفسـنجان، رفسنجان، ایران.
3 دکتـری تخصصـی، اقتصـاد سـلامت،مرکـزتحقیقـات مـدیریت واقتصـاد سلامت،دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشیار،آمارواپیدمیولوژی،دانشگاه علومپزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: افزایش آمار سزارین در چند دههی اخیر هدف اولیهی آن یعنی کاهش مرگ و میر و ناتوانی را به چالش کشیده است. اگر چه تحقیقات رابطهی مثبتی بین ارتقای طبقهی اقتصادی- اجتماعی و افزایش آمار سزارین را نشان میدهند، اما امروزه روندی از تقاضا برای سزارین بدون هیچ علت طبی در طبقات پایینتر نیز دیده میشود. این تحقیق، جهت تعیین ارتباط بین سزارین خودخواسته با طبقهی اقتصادی- اجتماعی زنان نخستزا انجام شد. روش بررسی: این پژوهش تحلیلی- مقطعی به مدت هشت ماه در مرکز آموزشی درمانی نیکنفس رفسنجان انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و اطلاعات مربوط به زایمان و فاکتورهای اقتصادی- اجتماعی در یک پرسشنامه و به وسیلهی مصاحبه از 459 زن نخستزایی که واحدهای پژوهش را تشکیل دادند، اخذ شدند. اطلاعات وارد نرمافزار SPSS شد و با کمک آزمونهای Chi-square و تست دقیق Fisher مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: با وزن دادن به فاکتورهای دخیل، پنج طبقهی اقتصادی- اجتماعی خیلی فقیر، فقیر، متوسط، خوب و خیلی خوب برای واحدهای پژوهش تعریف گردید. بین طبقهی اقتصادی- اجتماعی و انتخاب سزارین در بدو ورود به بخش زایمان (00/0 = P) و نیز بین ارتقای طبقهی اقتصادی- اجتماعی و انجام سزارین (02/0 = P) ارتباط معنیدار آماری به دست آمد. اما بین طبقات مختلف اقتصادی- اجتماعی از لحاظ علت سزارین اختلاف معنیداری دیده نشد. نتیجهگیری: ارتقای طبقهی اقتصادی- اجتماعی به طور خطی با افزایش تقاضا برای سزارین ارتباط دارد. با این وجود، سهم سزارین خودخواسته در طبقات اقتصادی- اجتماعی پایین نیز به طور افزایندهای بالا است. این شیوع بالای سزارین با تحمیل بار مالی قابل توجه به نظام سلامت، یکی از عوامل ناکارآمدی در نظام ارایهی خدمات درمانی کشور محسوب میشود.