شناسایی الگوهای نیازمندی های اجتماعی- فرهنگی حس مکان با تأکید بر تأثیر فناوری دیجیتالی در ارتقاء کیفیت معماری شهری (نمونه موردی: مشهد)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی معماری
2 (استاد راهنما و نویسنده مسئول)
3 گروه معماری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران
4 گروه معماری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران؛ استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22067/jgusd.2022.73438.1128چکیده
پژوهشحاضر با هدف شناسایی الگوهای نیازمندی های اجتماعی-فرهنگی حس مکان با تأکید بر تأثیر فناوری دیجیتالی در ارتقاء کیفیت معماری شهری، درمنطقه یک مشهد انجام شد. پژوهشاز نظر هدف، کاربردی و از نظرماهیت، توصیفی تحلیلی است وجامعه آماری آن شهروندان منطقه یک میباشند. حجم نمونه با استفاده ازمحاسبات لازم در نرمافزارR، 2000 نمونه تعیین واز روشنمونهگیری خوشهای استفاده شد. برایارائه الگوییاز عوامل و زیرعاملهای مؤثر بر ارتقاء کیفیت معماری شهری از روش تحلیل عاملی تاییدی و برای دستیابی به الگوهایشرطی که به تشخیص ارتباطات میان شاخصهای مربوط بهارتقاء کیفیت معماری شهری با عواملیچون متغیر گروهبندی مربوط به نواحی، ویژگیهایفردی (نوع شخصیت وخودکارآمدی) و نوع مالکیت میپردازد ازالگوریتم دادهکاوی Apriori استفاده گردید. نتایج نشان داد بجز شاخصهای آماری نشانهها و راحتی، که از نظر وجود واجرا شدن در محلات درحد متوسط هستند، سایر شاخصها تفاوت معناداری با مقدارمتوسط دارند و از دیدگاه پاسخ دهندگان هریک ازشاخصهای 6گانۀ انسجام و همبستگی اجتماعی، تحرک و پویایی، حستعلق، خوانایی، هویت و اصالت و نظم و سیمای مطلوب در محلات مختلف کمتر از حد میانه اتفاق میافتد. همچنین در اکثرمحلات، قوانین و الگوها حاصل از دادهکاوی، وضعیت های مختلف پیآمد درمورد وضعیت موجود هرکدام ازشاخصهای 6گانه، مقداریکمتر ازحد متوسط را دارا است. در این پژوهش از فرمهای آنلاینتعاملی (توزیع وتکمیل الکترونیکی پرسشنامه) وابزارهای تحلیلی بر بستر ابر استفاده شد و با استفاده ازیادگیری ماشین و الگوریتم دادهکاوی، روابط معنادار والگوهای پنهان کشف گردید. این امر نشان داد فناوریهای دیجیتالی میتواند در کمترین زمان و با بالاترین دقت به جمعآوری و تحلیلداده پرداخته و با شناساییخودکار و بههنگام الگوهای مؤثر به روشنشدن پیچیدگی ها وقوانین مستتر کمک کرده و با مشارکت وانعکاس عمیقترین خواستههای ساکنان، امکان تحلیل دقیقتر مشکلات و بدنبال آن راهحل های سریعتر و صحیحتر را فراهم نماید. فناوریهای دیجیتالی ازطریق انتظام دادههای شهری و نیز در گام بعدی ترکیب ونمایش الگوها میتواند بهنحو شایستهای معماری شهری را پوشش دهد و با ارائه الگوهای دقیقتر در پیوند با الگوهای مؤثر دیگر در کیفیت معماری شهری، یک کل منسجم و معنادار شکلگیرد.