شناسایی الگوهای نیازمندی های اجتماعی- فرهنگی حس‌ مکان با تأکید بر تأثیر فناوری ‌دیجیتالی در ارتقاء کیفیت‌ معماری‌ شهری (نمونه موردی: مشهد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی معماری

2 (استاد راهنما و نویسنده مسئول)

3 گروه معماری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

4 گروه معماری، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران؛ استادیار دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22067/jgusd.2022.73438.1128
چکیده

پژوهش­حاضر با هدف شناسایی­ الگوهای ­نیازمندی های­ اجتماعی-فرهنگی حس ‌مکان با تأکید بر تأثیر فناوری‌ دیجیتالی­ در ارتقاء کیفیت معماری ‌شهری، درمنطقه یک مشهد انجام شد. پژوهش­از نظر هدف، کاربردی و از نظرماهیت، توصیفی تحلیلی ­است­ وجامعه ­آماری آن شهروندان­ منطقه یک ­می­باشند. حجم نمونه با استفاده ­ازمحاسبات لازم در نرم­افزارR، 2000 نمونه ­تعیین­­­ واز روش­نمونه­گیری ­خوشه­ای ­استفاده شد. برای­ارائه ­الگویی­از عوامل و زیرعاملهای مؤثر بر ارتقاء کیفیت ­معماری شهری ­از روش ­تحلیل­ عاملی ­تاییدی­ و برای ­دستیابی به الگوهای­شرطی که به تشخیص ­ارتباطات میان شاخص­های مربوط به­ارتقاء کیفیت­ معماری­ شهری با عواملی­چون متغیر گروه­بندی مربوط­ به نواحی، ویژگیهای­فردی (نوع شخصیت وخودکارآمدی) و نوع­ مالکیت می­پردازد ازالگوریتم­ داده­کاوی Apriori استفاده ­گردید. نتایج­ نشان ­داد بجز شاخص­های ­آماری­ نشانه‌ها و راحتی، که ­از نظر وجود­ واجرا شدن­ در محلات­ درحد ‌متوسط ­هستند، سایر شاخص­ها تفاوت معناداری با مقدارمتوسط­ دارند و از دیدگاه پاسخ‌ دهند‌گان­ هریک ­ازشاخص‌های 6گانۀ انسجام­ و همبستگی ­اجتماعی، تحرک‌ و پویایی، حس‌تعلق، خوانایی، هویت‌ و اصالت و نظم‌ و سیمای‌ مطلوب در محلات مختلف کمتر از حد میانه اتفاق ­می‌افتد. همچنین در اکثر­محلات، قوانین ­و الگوها­ حاصل ­از داده‌کاوی، وضعیت های مختلف پی‌آمد درمورد وضعیت موجود هرکدام ازشاخص‌های 6گانه، مقداری­کمتر ازحد متوسط را دارا ‌است. در این پژوهش­ از فرم‌های آنلاین­تعاملی (توزیع وتکمیل ­الکترونیکی ­پرسشنامه) وابزارهای تحلیلی­ بر بستر ابر استفاده شد و با استفاده ازیادگیری ماشین و الگوریتم­ داده­کاوی، روابط معنادار والگوهای پنهان کشف­ گردید. این ­امر نشان ­داد فناوری­های دیجیتالی ­می‌تواند در کمترین زمان و با بالاترین دقت به جمع­آوری و تحلیل­داده پرداخته و با شناسایی­خودکار و به­هنگام الگوهای­ مؤثر به روشن­شدن پیچیدگی ها وقوانین ­مستتر کمک­ کرده و با مشارکت وانعکاس عمیق‌ترین خواسته‌های ساکنان، امکان­ تحلیل­ دقیقتر مشکلات و بدنبال آن راه­حل های سریعتر و صحیحتر را فراهم ­نماید. فناوری­های ‌دیجیتالی ازطریق انتظام­ داده‌های ­شهری و نیز در گام­ بعدی ترکیب ونمایش الگوها می‌تواند به­نحو شایسته‌ای­ معماری شهری را پوشش‌ دهد و با ارائه ­الگوهای ­دقیقتر در پیوند با الگوهای­ مؤثر دیگر در کیفیت معماری شهری، یک ­کل ­منسجم و معنادار شکل­گیرد.