نظام معنایی سلامت در بستر تجربهی زیسته ی زنان نابینا و کم بینا
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
3 دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
4 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
doi
10.22095/jwss.2022.331410.2939چکیده
سلامت و مفهومسازی آن در بین نابینایان و کمبینایان به علت درهمتنیدگی سلامت و معلولیت و نیز تجربیات منحصربهفرد آنها، موضوع مهمی است. این پژوهش با روش پدیدارشناسی، مفهوم سلامت در بستر تجربهی زیستهی زنان نابینا و کمبینای شهر کاشان را بررسی میکند. در این راستا با استفاده از نمونهگیری هدفمند با ملاک اشباع نظری، 25 نفر از زنان نابینا و کمبینا برای انجام مصاحبههای عمیق انتخابشدهاند. سپس با استفاده از تحلیل کلایزی و استخراج کدهای مناسب، دو مضمون اصلی با عناوین ادراک چند ساحتی سلامت و راهکارهای ابراز سلامتی در مواجه با ناسالمپنداری جامعه بهدستآمده است؛ بهطوریکه مضمون ادراک چندساحتی سلامتی نزد زنان نابینا و کمبینا، مضامین فرعی روان سالم، بهزیستی اجتماعی، معنویتگرایی و سلامت جسمانی را دربردارد. مضمون راهکارهای ابراز سلامتی در مواجه با ناسالمپنداری جامعه نیز حاوی مضامین فرعی مدیریت بدن و آراستگی، تلاش برای نشان دادن استقلال در امور فردی و اجتماعی، خود اثباتگری، تلاش برای کارآمدی، ابراز نکردن بیماری و درد در اجتماع و مدیریت روابط (هالهپوشی، تعامل سازنده) است. ادراک چندساحتی سلامتی، بیانگر مفهوم سلامت نزد زنان نابینا و کمبیناست که پس از پذیرش نابینایی یا کمبینایی و توجه به سایر ابعاد سلامت شکل میگیرد و ادراک زنان نابینا و کمبینا از سلامتی نشانگر مساوی نبودن مفهومی معلولیت و سلامت است. همچنین راهکارهای ابراز سلامتی در مواجه با ناسالمپنداری جامعه نشاندهندهی اقدامات و تلاشهای این زنان برای نشان دادن توانایی و سلامتیشان در جامعه است.