طراحی و اعتباربخشی ابزار ارزیابی برنامه‌های درسی ضمن خدمت معلمان با تاکید بر اسناد بالادستی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، گروه علوم تربیتی، اراک ، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، گروه علوم تربیتی، اراک ، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی برنامه ریزی درسی ، گروه علوم تربیتی، اراک، ایران

doi
چکیده

تحقیق حاضر به­منظور طراحی و اعتباربخشی ابزار ارزیابی برنامه­­های­درسی ضمن­خدمت معلمان با تاکید بر اسناد بالادستی به روش ترکیبی انجام گرفت. جهت طراحی، تدوین و ساخت ابزار، ابتدا ملاک­های­ارزشیابی و سپس با تحلیل کیفی اسناد بالادستی نشانگرها مشخص شدند و براساس آن­ها پرسشنامه­ای با 106 گویه تنظیم گردید. روایی محتوایی و صوری ابزار براساس نظر متخصصان موردقبول واقع­ شد و به­منظور ارزیابی روایی سازه و پایایی ابزار ساخته­شده، از این ابزار جهت ارزیابی برنامه­های­درسی، دوره­های ­ضمن­خدمت معلمان شهرستان رفسنجان بهره گرفته­شد. بدین صورت که برای ارزیابی اهداف برنامه­های­درسی طراحی و تدوین­شده دوره­های ضمن­خدمت از مدرسین  این دوره­ها(جمعا 21نفر) با توجه به آشنایی بیشتر آن­ها با اهداف این برنامه­ها و در ارتباط با سایر عناصر از معلمان شرکت­کننده در دوره­ها(جمعا 321 نفر) به­عنوان متخصصین ناظر بر واقعیت­های اجرای برنامه­ها نظرخواهی به­عمل آمد. تحلیل داده­های حاصل از ارزیابی برنامه­ها به کمک ابزار طراحی­شده، اساس سنجش روایی و پایایی ابزار قرار گرفت. بدین­ترتیب شاخص­هایCFI ،AGFI ،GFI  در مؤلفه­ی محتوا 942/0، 909/0 و 982/0 فعالیت یادگیری 929/0، 938/ 0و 902/0 مواد آموزشی 989/0، 945/0 و 962/0راهبرد یاددهی-یادگیری 926/0، 932/0 و 823/0 زمان989 /0، 945/0 و 962/0 فضا 969/0، 925/0 و 998/0 گروه­بندی 889/0، 926/0 و 910/0 و در مؤلفه­ی ارزشیابی 919/0، 925/0و 902/0 برآورد شدند که تمامی نشان از برازش مطلوب و مناسب ابزار است. پایایی ابزار پرسشنامه 74 گویه­ای در این پژوهش با استفاده از آلفای کرونباخ  در کل برابر با 968/0و برای هرکدام از مؤلفه­های محتوا، فعالیت­های یادگیری، مواد آموزشی، راهبردهای یاددهی-یادگیری، زمان، فضا، گروه­بندی و ارزشیابی به­ترتیب برابر با916/0، 819/0، 874/0، 913/0، 860/0، 869/0، 879/0و876/0 و برای پرسشنامه 32 گویه­ای درکل برابر با 923/0 و درخصوص هرکدام از مؤلفه­های اهداف شناختی، عاطفی و مهارتی به­ترتیب برابر با  876/0، 877/0، 865/0برآورد گردید که نشان از پایایی بالای ابزار طراحی شده­است.