زنان و تاثیرات فرهنگی _ اجتماعی ماهواره و تلویزیون : مطالعه ای ترکیبی
نویسندگان
1 دانشجوی مقطع دکتری، رشته جامعه شناسی فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.
3 استادیار و مدیرگروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22095/jwss.2022.312534.2837چکیده
رسانهها و فناوریهای تصویری امروز بخش جداییناپذیر از زندگی افراد است که تحولات مختلفی را در جوامع مختلف رقم میزند. این تأثیرگذاری در حوزه ارزشهای فرهنگی ـ اجتماعی بر مخاطبین زن در ایران به جهت حساسیت حوزه زنان قابلتأمل است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخش تلویزیون و ماهواره بر تمایلات نوگرایانه و تعاملات اجتماعی زنان با بهرهگیری از روش پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبههای عمیق انجامشده است. در بخش کمّی پژوهش، تعداد 366 نفر از زنان 17 تا 65 ساله شهر مهاباد بهعنوان جامعه آماری تصادفی نمونهگیری شدند و دادههای پرسشنامه پیمایش با استفاده از آمارههای توصیفی و استنباطی تجزیهوتحلیل شد. یافتههای کمّی پژوهش، بین استفاده از تلویزیون داخلی و تمایلات نوگرایانه و تعاملات اجتماعی زنان، رابطه معنیداری را نشان نمیدهد؛ اما استفاده از ماهواره خارجی با این ارزشها رابطه معنیداری داشت. بخش روش کیفی، بر اساس مصاحبه با کارشناسان حوزه رسانه انجامشده است. تحلیل دادههای کیفی این بخش نشان داد علاوه بر تلویزیون و ماهواره، عوامل عمده دیگری نظیر ضعف تلویزیون داخلی، تغییرات نظام اجتماعی کشور، نفوذ اندیشههای سرمایهداری، شبکه اجتماعی مجازی و عوامل اجتماعی، اقتصادی دیگر، ازجمله تعیینکنندههای مؤثر در تحولات ارزشی تمایلات نوگرایانه و تعاملات اجتماعی زنان در شهر مهاباد میباشند.