حقوق کودک، قواعد اسلامی فرزندپروری دیجیتال و ضمانت اجرای آن در قوانین ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.22095/jwss.2022.301772.2779
چکیده

استیفای حق ­های کودکان و پیشگیری از نقض آنها یکی از موضوعات مهم در حوزه ­ی فضای مجازی است که فرزندپروری دیجیتال می ­تواند نقش مؤثری در آن داشته باشد. فرزندپروری دیجیتال ناظر به اصول و قواعد خاصی است که خود را با پیشرفت فناوری ­های گوناگون هماهنگ کرده است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ­گویی به این سؤال است که حق­ های کودک در فرزندپروری دیجیتال و راهکارهای حفظ این حقوق شامل چه مواردی است؟ مصادیق حق­ های کودک در ارتباط با فرزندپروری دیجیتال شامل حق ­های دیجیتال، حق آموزش، حق بر هویت، حق آگاهی و دانستن، حق بازی و گذراندن اوقات فراغت، حق سلامت، حق آزادی و حق امنیت است. اصول و قواعد اسلامی فرزندپروری دیجیتال برای تحقق حق ­های کودک می ­تواند اصل همراهی و هم‌نشینی با کودکان، اصل توانمندسازی برای زندگی حال و آینده، اصل کسب آمادگی و دانش پیش از ورود به فضای مجازی، اصل تقدم عمل و کردار بر توصیه ­های زبانی، اصل کاهش هزینه­ ی فرزندپروری و استفاده از فرصت­ ها، اصل فرزندپروری همه­جانبه و اصل امربه‌معروف و نهی از منکر را در بربگیرد که راهنمای والدین برای انجام تکالیف در حوزه­ی استیفای حق­های کودکان در عصر دیجیتال هستند. تعیین محتوای تکلیف اخلاقی فرزندپروری و فرزندپروری دیجیتال بر عهده­ ی والدین است، اما قانون‌گذار نیز تلاش کرده است تا انجام این تکلیف را از سوی والدین و سرپرستان کودک را تضمین کند.