فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بین چالش‌های زیست‌محیطی که جامعه جهانی در حال حاضر با آن روبروست، بیابان‌زایی در صدر قرار دارد از سوی دیگر سایت‌های متشکل از اشکال بادی یکی از پرطرفدارترین ژئومورفوسایت‌ها هستند. این میراث عمدتاً برای اهداف توسـعه علمی، آموزشـی و گردشـگری مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. میراث‌های زمین‌شناختی و ژئومورفولوژیکی اغلب به دلیل فعالیت‌های انسانی، بسیار مستعد تأثیرات منفی و مخرب هستند و به همین دلیل ژئوسایت‌ها و ژئومورفوسایت‌های به حفاظت جدی نیاز دارند. ریگ اکبرآباد محصورشده در حاشیه جنوبی دشت مختاران ضمن اینکه از گستره قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار است به لحاظ ژئومورفولوژیکی از مهم‌ترین مظاهر فرسایش بادی در این دشت است. تشدید فعالیت‌های اقتصادی طی دهه‌های اخیر در نتیجه توسعه فعالیت‌های زراعی و ایجاد ساختارهای زیربنایی، ژئومورفوسایت ریگ اکبرآباد را در معرض تهدید قرار داده است. در این مقاله داده‌های ماهواره‌ای لندست به‌عنوان اساسی‌ترین منبع اطلاعاتی بافاصله زمانی 10 سال استفاده‌شده است. پس از انجام مراحل پیش‌پردازش در مراحل بعد پوشش طبیعی و کاربری اراضی به روش طبقه‌بندی نظارت‌شده و شاخص پوشش گیاهی نرمال شده محاسبه گردید. نهایتاً با انطباق کاربری‌های استخراج‌شده طی دوره بررسی میزان گسترش و وضعیت تغییرات انواع کاربری‌ها در محدوده این ژئومورفوسایت مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. بیلان تغییرات رخ‌داده در منطقه به نفع تغییرات افزایشی کاربری‌های زراعی است. کاهش معنی‌دار میانگین شاخص پوشش گیاهی نرمال شده در طول دوره حاکی از افزایش خشک‌سالی در منطقه است. بااین‌حال مشاهدات انجام‌شده در خصوص روند تغییرات مکانی اراضی کشاورزی آبی و نیز وضعیت مکانی کنونی آن‌ها نشان می‌دهد که به‌تدریج این فعالیت‌ها به سمت حاشیه بیرونی دق گسترش‌یافته به‌طوری‌که در حال حاضر در بسیاری از مناطق دورتر و در قلمرو تپه‌های ماسه‌ای فعالیت‌های کشاورزی انجام می‌شود. نتایج حاصل‌شده نشان می‌دهند که 87/7 درصد از مساحت ریگ اکبرآباد تحت کاربری‌های زراعی به‌ویژه زراعت آبی قرارگرفته است. یافته‌ها، فشارهای فزاینده انسانی بر ژئومورفوسایت ماسه‌ای را برجسته کرده و بر نیاز مبرم به مدیریت پایدار زمین و استراتژی‌های حفاظتی در محیط‌های خشک تأکید می‌کند.