برآورد تغییرات مکانی و زمانی تغذیه آبخوان دشت جیرفت با استفاده از روش نوسانات سطح آبزیرزمینی
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شریف
doi
10.22125/iwe.2025.555022.1904چکیده
برآورد تغذیه آبزیرزمینی یکی از چالشهای مهم در مدیریت منابع آبزیرزمینی است. در سال های اخیر روش های متعددی برای برآورد میزان تغذیه آبخوانها توسعه یافته اند. یکی از سادهترین و کاربردیترین این روش ها، بررسی نوسانات سطح آبزیرزمینی است. در این پژوهش، میزان تغذیه آبخوان دشت جیرفت با استفاده از مطالعه نوسانات سطح آب زیرزمینی در چاههای مشاهده ای در یک دوره 24 ساله (1401-1378) برآورد شده و عوامل موثر بر تغییرات مکانی و زمانی آن بررسی شده است. با توجه نتایج این تحقیق، حداقل، متوسط و حداکثر تغدیه آبخوان دشت جیرفت در این دوره 24 ساله به ترتیب برابر با 97/0، 18/51 و 58/186 میلیمتر در سال است. کمترین میزان تغذیه در بخش جنوبی آبخوان و بیشترین میزان تغذیه در حاشیه شمالشرقی آن رخ داده است. عواملی مانند ویژگیهای ژئومرفولوژیکی سطحی، بافت خاک و جنس رسوبات بخش غیراشباع آبخوان توزیع فضایی تغذیه آبخوان را تحت تاثیر قرار دادهاند. خشکسالی هیدرولوژیکی نسبت به خشکسالی هواشناسی تاثیر بیشتری بر میزان تغذیه آبخوان داشته است. افزایش پمپاژ از آبخوان و افزایش سطح زیرکشت محصولات کشاورزی نیز باعث افزایش تغذیه آبخوان شده است، اما این افزایش تغذیه نتوانسته افت حاصل از پمپاژ چاه های بهره برداری را جبران کند و روند نزولی تراز سطح آب در آبخوان همچنان ادامه دارد.