فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات اقلیمی با تغییر الگوهای دما و بارش، تعادل هیدرولوژیک و کارایی سامانه‌های آبی را به چالش می‌کشند. هدف این پژوهش، ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی آبخوان دشت اهواز شمالی در استان خوزستان است. بدین منظور، خروجی مدل‌های گردش عمومی جو تحت سناریوهای SSP2.6، SSP4.5 و SSP8.5 با استفاده از مدل LARS-WG7 در ایستگاه سینوپتیک اهواز ریزمقیاس‌نمایی شد. سپس تغییرات دمای حداقل، حداکثر و بارش در دوره پایه (۲۰۰۰-۲۰۲۵) و دوره آتی (۲۰۲۶-۲۰۴۵) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین سالانه دمای حداقل و حداکثر در دوره آتی تحت تمامی سناریوها افزایش می‌یابد؛ به‌طوری‌که بیشترین افزایش دمای حداکثر و حداقل به‌ترتیب ۲.۲۹ و ۱.۶۵ درجه سانتی‌گراد در سناریوی SSP8.5 و کمترین مقدار آن ۲.۰۵ و ۱.۵۶ درجه سانتی‌گراد در سناریوهای SSP2.6 و SSP4.5 برآورد شد. در مقابل، میانگین سالانه بارش تحت سناریوهای مذکور به‌ترتیب با کاهش ۳.۹۱، ۸.۶ و ۱۱ درصدی همراه خواهد بود. جهت بررسی اثر این تغییرات بر وضعیت آبخوان، مدل جریان با استفاده از MODFLOW در محیط GMS توسعه یافت. نتایج شبیه‌سازی‌ها حاکی از افت سطح آب زیرزمینی در دوره آتی است، به‌گونه‌ای که بیشترین افت معادل ۷.۵ متر تحت سناریوی SSP8.5 مشاهده شد که نشان‌دهنده وضعیت بحرانی آبخوان است. این پژوهش، یک متدولوژی ترکیبی برای ارزیابی کمی حساسیت آبخوان‌ها به تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد که می‌تواند به‌عنوان الگویی برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی در حوضه‌های مشابه مورد استفاده قرار گیرد.