سنجش قرارگاههای رفتاری در میادین شهری؛ مطالعه تطبیقی میدان نقش جهان و میدان امام علی در اصفهان
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته طراحی شهری دانشگاه هنر اصفهان
2 عضو هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان
doi
10.22067/jgusd.2022.69021.1019چکیده
توجه به اصل همساختی و تناسب ساختارهای کالبدی با الگوهای رفتاری در قالب مکان –رفتار یا قرارگاههای رفتاری، موضوع مهمی در کیفیتبخشی به فضاهای شهری است. هدف این پژوهش سنجش میزان همساختی قرارگاههای رفتاری مبتنی بر چارچوب نظری بارکر و پاسخ به این پرسش است که همساختی محیط و رفتار در فضاهای شهری مورد مطالعه (میدان) چه میزان و چگونه متفاوت است؟ روش این پژوهش، توصیفی-ارزیابانه و مبتنی بر راهبرد مطالعه موردی است و ثبت رفتارها با استفاده از تکنیک مشاهده و برداشت رفتار صورت گرفتهاست. در مقالهی حاضر، میدان نقشجهان و میدان امامعلی اصفهان بهعنوان دو میدان دارای جایگاه ویژه در منظر تاریخی و هویتی شهر و متفاوت به لحاظ عملکرد، انتخاب و تحلیل رفتارها در این دو میدان در سه مقطع صبح (11-8)، ظهر (14-12) و شب (21-18)، در یک بازه سه ماهه، بر اساس معیارهای کالبدی و تأثیرات آنها بر محیط در قالب رفتارهای هنجار (سازگار با محیط) و ناهنجار (ناسازگار با محیط) انجام و پیشنهاداتی برای تقویت قرارگاههای رفتاری ارائه گردید. نتایج حاصل، نشاندهنده بیشتر بودن همساختیِ میدان نقشجهان برای فعالیتهای انتخابی و بیشتر بودن فعالیتهای اجباری و عبوری در میدان امامعلی میباشد. لحاظ ملاحظات ایجاد محصوریت و مقیاس انسانی، جذابیت کریدورهای دید، جدارههای فعال و سرزنده، قابلیت انجام فعالیتهای انتخابی و غیررسمی، سبزینگی، نورپردازی در شب، احساس آسایش و امنیت، حس تعلق و این همانی در میدان نقشجهان، همساختی بیشتر این میدان را برای رفتارهای انتخابی در مقایسه با میدان امامعلی موجب گردیدهاست.