بررسی ویژگی ها و ابعاد رویکردهای مختلف نظریه داده بنیاد در برنامه ریزیشهری: یک مطالعه مروری نظاممند
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر،معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد واحد کرمان
2 دانشیار گروه شهرسازی دانشکده هنر،معماری و شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان
3 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان
doi
10.22067/jgusd.2022.68544.1012چکیده
یکی از پر کاربردترین روشهای تحقیق در میان روشهای کیفی، روش نظریه داده بنیاد بوده که دارای رویکردهای مختلف روششناسی است. هدف این مقاله بررسی رویکردهای مختلف نظریه داده بنیاد و بیان شباهتها، تفاوتها ،ویژگیها و ابعاد هر کدام از آنها، به منظور شفافیت هرچه بیشتر در استفاده از این روش در برنامهریزی شهری است. در این مقاله با مروری نظاممند، به بررسی پژوهشهای چاپ شده در سال 2020 میلادی به زبان انگلیسی در زمینه استفاده از نظریه داده بنیاد در برنامهریزی شهری، اقدام شده است. از این رو، "برنامهریزی شهری به اضافه نظریه داده بنیاد" به عنوان کلیدواژهای برای جستجو تعیین شد. در مجموع 116 پژوهش شناسایی شد که از این میان 12 پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که در بررسی پژوهشهای انتخاب شده، 4 رویکرد اصلی از نظریه داده بنیاد و ویژگیهای مرتبط با هر کدام با عناوین رویکرد نظریه داده بنیاد اولیه، گلاسرین، استراووسین و رویکرد نظریه داده بنیاد برساختی شناسایی شد، که از سمت پژوهشگران مورد استفاده قرار گرفته است. نتیجه تحقیق نشان داد که برنامهریزان شهری در استفاده از نظریه داده بنیاد نیازمند توجه بیشتر به رعایت نمونه گیری نظری، اشباع نظری، نوشتن یادداشتهای تحلیلی هستند. همچنین آگاهی از تفاوتهای رویکردهای مختلف نظریه داده بنیاد از جمله بنیان فلسفی و تأکیدات نظری به ارائه نتایج بهتر در استفاده از نظریه داده بنیاد منجر میشود.