بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای ایمنی گروههای آسیبپذیر در تقاطعهای شهری (نمونه موردی: سهراه تهرانپارس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا شهرسازی، شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/jgusd.2022.69006.1020چکیده
بحران ایمنی معابر شهری و هزینههای ناشی از حوادث رانندگی یکی از چالشهای مهم توسعه کشورهاست. در میان کاربران جادهای، عابران پیاده از آسیبپذیرترین گروهها شناختهمیشوند. تقاطعهای کنترلنشده بهعنوان محلهایی با نرخ بالای تصادف عابران هستند. سهراه تهرانپارس یکی از مهمترین تقاطعهای شرق شهر تهران بوده که حدود نیمی از تصادفات در آن، خسارتی است و عدد قابلتوجهی از مصدومیتهای عابران پیاده در آن اتفاقمیافتد. روند روبهافزایش تعداد تصادفات در محدوده تقاطع، لزوم توجه به آن را بیشازپیش نمایان میسازد. پژوهش پیشرو ضمن بررسی وضعیت این تقاطع، به تعیین مهمترین شاخصهای مؤثر در ایمنی افراد در آن میپردازد و ازلحاظ روش، در دسته پژوهشهای توصیفی-تحلیلی و درعینحال کاربردی قرار دارد. دادههای پژوهش در چارچوب مطالعات کتابخانهای، مشاهدات میدانی و طرح پرسشنامه (جامعه آماری شامل ساکنین منطقه و کاربران فضا با حجم نمونه 333 نفر) گردآوری و مقایسه وضعیت میانگین و انحراف معیار متغیرهای موردپرسش با وضعیت ایدهآل صورتگرفت. همچنین از مدل معادلات ساختاری برای سنجش نحوه ارتباط عوامل مؤثر بر ایمنی افراد استفاده شد. میزان اعمال قانون و نظارت (4/3) بیشترین میانگین را از نگاه افراد داراست. بررسی بارهای عاملی مدل حاصل در عوامل مؤثر بر ایمنی گروههای آسیبپذیر این تقاطع بر ابعاد انسانی (97/0)، کالبدی (96/0) مدیریتی (95/0) و تجهیزات مسیر (908/0) نشان از معناداری این روابط و نقش پررنگ شاخصهای معیار انسانی است. ارتباطات موجود میان متغیرهای بیرونی و درونی، معیار کالبدی و متغیر ترکیب کاربری اراضی (بار عاملی 71/0) بیشترین همبستگی را نشان میدهد که انتظار آن میرود در اقدامات پیشنهادی مبنای برنامهریزی در این تقاطع قرارگیرد.