شناسایی و انتخاب راهبردهای مناسب برای تلفیق مدیریت سبز در ساختار دانشگاه رازی: یک تحلیل آمیخته‌ی متوالی-اکتشافی

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی پایدار و منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 پسادکتری آموزش کشاورزی و مدرس دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.61838/irphe.29.3.5
چکیده

هدف این پژوهش شناسایی و انتخاب راهبردهای مناسب برای تلفیق مدیریت سبز در ساختار دانشگاه رازی با استفاده از روش تحقیق آمیخته‌ی متوالی-اکتشافی بود. در بخش کیفی، نمونه‌گیری از موارد ویژه انجام شد که طی آن 32 تن از اعضای هیأت علمی و کارشناسان دانشگاه رازی به عنوان نمونه آماری انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند. تکنیک مورد استفاده در این بخش، فرایند کدگذاری سه‌سطحی (کدگذاری پایه، محوری و سازمان‌دهنده) و پالایش مصادیق استخراج شده از طریق تعیین «نسبت روایی محتوا» بود. برونداد نهایی این بخش، شناسایی مهم‌ترین نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی دانشگاه برای تلفیق مدیریت سبز در ساختار خود بود. در بخش کمّی، «چارچوب جامع تدوین راهبرد» مبنای اجرای گام‌های مختلف قرار گرفت. تعداد 250 تن از کارشناسان و اعضای هیأت علمی دانشگاه با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتساب متناسب (بر اساس رسته‌ی شغلی) به عنوان نمونه‌ی آماری انتخاب شدند (965 =N). ابزار گردآوری داده‌ها در این بخش، پرسشنامه‌‌ای محقق‌ساخته و مستخرج از بخش کیفی پژوهش بود که روایی و پایایی آن‌ها با استفاده از نسبت روایی محتوا (54/0 CVR ≥) و ضریب آلفای کرونباخ (84/0 α ≥) برای بخش‌های مختلف تأیید شد. با توجه به گام‌های «چارچوب جامع تدوین راهبرد»، پس از تعیین موقعیت راهبردی دانشگاه رازی، در مجموع هشت راهبرد برای تلفیق مدیریت سبز در ساختار دانشگاه شناسایی شد. سپس از طریق تشکیل ماتریس مقایسات زوجی، مهم‌ترین راهبردهای دانشگاه در زمینه‌ی اجرای مدیریت سبز با توجه به معیارهای زمان و هزینه، عملیاتی بودن، تلفیق مدیریت سبز در برنامه‌های آموزشی وپژوهشی، و عملیات محیط دانشگاه شناسایی شدند. یافته‌ها نشان داد که به ترتیب راهبرد پیوستن یا عضویت دانشگاه در یکی از نظام‏های ارزیابی دانشگاه سبز در سطح جهانی، تغییر تکنولوژی یا جایگزین کردن منابع انرژی کنونی دانشگاه با تکنولوژی‏های نوین طرفدار محیط زیست، و استفاده از ظرفیت رسانه‏های جمعی برای معرفی توانمندی‏های دانشگاه به جامعه در زمینه‏ی مدیریت سبز دارای بهترین عملکرد در تلفیق مدیریت سبز در ساختار دانشگاه رازی هستند.