مطالعه روابط زمانی و مکانی زنان سالمند در بستر فرهنگی و زندگی روزمره شان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مردم‌شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دکتری مردم‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22095/jwss.2021.285950.2671
چکیده

زنان سالمند تجارب زیسته‌ی گوناگونی را متأثر از بسترهای متنوع فرهنگی در زندگی خویش رقم می‌زنند. این مقاله روابط زمانی و مکانی زنان سالمند در بستر فرهنگی و چگونگی پیر شدن آنان را در مکان نشان می‌دهد. پژوهش حاضر ضمن ارائه انواع کنش‌های فردی و جمعی زنان سالمند، ترجیحات آنان را در انتخاب نوع فعالیت، زمان فعالیت و مکان فعالیت مطالعه می‌کند. بر این اساس، مناطق 12 و 14 تهران انتخاب شده اند و با 57 نفر از زنان سالمند از طریق نمونه گیری هدفمند مصاحبه عمیق در شهر تهران انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که ترجیح اصلی زنان سالمند فعالیت های اجتماعی و گروهی در سطح خانه و محله‌شان است. آنان به طرق گوناگون سعی در حفظ و ارتقاء کنش‌های جمعی و گسترش حلقه‌های ارتباطی خود دارند و اکثرا خانه‌های خویش را مرکز تعاملات انسانی خود قرار می‌دهند. در نهایت آنان از طریق گسترش دوستی با همسالان خود، به خودشان عزت نفس می‌دهند و از طریق همبستگی اجتماعی، سرمایه گذاری فرهنگی و اجتماعی می‌کنند. علاوه بر ارتباط با افراد ، کاربرد فراوان اشیاء در بستر مکان راهکار دیگر آنان برای گذر زمان است و تلاش می‌کنند تا گذر عمر برایشان دلپذیر باشد. لذا از طریق شیءگرایی، خلأ فرزندان و اطرافیان را در خانه جبران می‌کنند.