تحلیلی بر مؤلفه‌های تبیین‌کننده‌ حس تعلق مکانی در محلات نوبنیاد شهری (مطالعه موردی: محله‌ی یاغچیان تبریز)

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، مرکز سردرود، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه معماری و شهرسازی، مرکز آموزش علمی کاربردی شهرداری تبریز، دانشگاه جامع علمی کاربردی، تبریز، ایران

doi
10.22067/jgusd.2021.48011.0
چکیده

امروزه برنامه‌ریزی و توسعه‌ی شهری روندی پایین به بالا بوده که از مقیاس خرد یعنی محله شروع می‌شود و هدف اولیه‌ی آن، ایجاد مکان‌های (محلات) مطلوب برای زندگی از طریق پیوند انسان با مکان و به عبارتی ارتقای حس تعلق مکانی محسوب می‌گردد. در این راستا، با توجه به اهمیت برنامه‌ریزی و توسعه‌ی محله‌محور در دست‌یابی به توسعه‌ی شهری و نقش تأثیرگذار ارتباط و پیوند انسان با محلات و توسعه‌ی آن، هدف از تحقیق حاضر شناسایی مؤلفه‌های تبیین‌کننده‌ی حس تعلق مکانی در محلات نوبنیاد تبریز(محله‌ی یاغچیان) می‌باشد. روش تحقیق در مطالعه‌ی حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی می‌باشد که به‌منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مجذورات جزئی در نرم‌افزار Warp-PLS استفاده شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق نیز ساکنان محله‌ی یاغچیان تبریز (حدود 150000 نفر) می‌باشد که حجم نمونه بر مبنای فرمول کوکران 384 نفر برآورد گردیده و براساس فرمول اصلاح شده‌ی کوکران به تعداد 340 نفر تقلیل یافته است. یافته‌های تحقیق بر مبنای مدل ساختاری حاکی از آن است که در محله‌ی مورد مطالعه مؤلفه‌های تبیین‌کننده‌ی حس تعلق مکانی در وهله‌ی اول تعلق کارکردی: انعطاف‌پذیری، آسایش و جذابیت به ترتیب با ارزش 65/0، 59/0 و 44/0، در وهله‌ی دوم تعلق حسی و عاطفی: سیمای بصری و اجتماع‌پذیری به ترتیب با ارزش 41/0 و 38/0 و در وهله‌ی سوم تعلق مفهومی: هویت و شخصیت مکان، خوانایی و قابلیت ادراک و تصور مکان به ترتیب با ارزش 32/0، 27/0 و 22/0 می‌باشند.