فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از مهم‌ترین اهداف برنامه‌ریزی و روش‌های مدیریتی آبیاری، با توجه به بروز بحران آب در سال‌های گذشته، افزایش بهره‌وری آب برای گیاهان مختلف از جمله برنج می‌باشد. لذا برای بررسی اثرات روش‌های کم‌آبیاری بر بهره‌وری آب برای برنج (رقم بینام)، آزمایشی در هشت تیمار و سه تکرار در شهرستان بابلسر استان مازندران در سال زراعی ۱۳۹۹ انجام گرفت. تیمارهای این آزمایش را کم‌آبیاری تنظیم شده و کم‌آبیاری بخشی ریشه در تنش‌های خشکی خاک۱۰، ۳۰ و ۶۰ کیلوپاسکال (RDI 10 ، RDI 30 ، RDI 60 ، PRD 10 ، PRD 30 و PRD 60 ) و آبیاری ۱۰۰ درصد نیاز آبی و آبیاری غرقابی (شاهد) تشکیل می‌دهند. سیستم آبیاری تیمارها غیر از تیمار غرقابی، نوار تیپ بوده است. ابزار تعیین تنش خشکی خاک، تانسیومتر بود. در این آزمایش، صفات مختلفی از جمله میزان عملکرد شلتوک، آب مصرفی، وزن خشک اندام هوایی گیاه، تراکم وزن خشک ریشه، طول ریشه، بهره‌وری فیزیکی آب، بهره‌وری سود خالص به ازای واحد حجم آب، بهره‌وری آب آبیاری و بارندگی و بهره‌وری تبخیر- تعرق بررسی شدند. بر اساس نتایج، بیشترین و کمترین میزان بهره‌وری فیزیکی آب، بترتیب برای تیمارهای PRD 60 و آبیاری غرقابی (39/1 و 59/0 کیلوگرم بر مترمکعب آب) بود. بیشترین و کمترین بهره‌وری سود خالص به ازای واحد حجم آب، بترتیب برای تیمارهای PRD 60 و RDI 60 (71267 و 39576 ریال بر مترمکعب آب) بدست آمد. تیمارهای  PRDدر تنش‌های مشابه در مقایسه با تیمارهایRDI  علی‌رغم مصرف آب کمتر، عملکرد شلتوک بیشتر و بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی بیشتری داشتند. تیمار PRD 60 ، موجب افزایش 6/135 درصدی در بهره‌وری فیزیکی آب و کاهش 3/76 درصدی در مصرف آب نسبت به تیمار شاهد شد.