فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمبود منابع آب و خشکسالی اصلی‌ترین محدودیت‌ بـرای تولید محصول در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایـران اسـت و با توجه به برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، کیفیت آب کشاورزی رو به کاهش است. یکی از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار در برنامه‌ریزی منابع آب و مدیریت تقاضای آب در ﺑﺨﺶ ﮐﺸﺎورزی، قیمت‌گذاری آب است. در این راستا هدف پژوهش حاضر، تعیین ارزش اقتصادی آب کشاورزی برای کیفیت‌های مختلف آن در شرایط عدم حتمیت، در شهرستان‌های رفسنجان و انار می‌باشد. با استفاده از برنامه‌ریزی ریاضی بازه‌ای، بازه قیمت سایه‌ای برای آب‌های با کیفیت‌های متفاوت، بدست آمد و برای بررسی اثربخشی قیمت‌گذاری، تابع تقاضای معیاری آب و جهت استفاده کارآمدتر از آن، کشش قیمتی تقاضا برآورد شد. یافته‌ها نشان می‌دهد قیمت سایه‌ای آب در گروه‌های مختلف متفاوت است و آب‌های شیرین، با شوری متوسط و با شوری بالا به ترتیب دارای بیشترین ارزش اقتصادی می باشند. مقایسه بازده برنامه در دو حالت فعلی و تعادلی نشان می دهد، علی‌رغم اینکه مقدار مصرف آب 50 درصد کاهش پیدا کرده است اما بازده فعالیت تنها 44/13 درصد کاهش یافته است و این نشان می‌دهد که می‌توان با تخصیص مجدد آب در باغات پسته با حداقل کاهش در بازده فعالیت، مقدار مصرف آب را کاهش داد. این کار با حذف باغات با عملکرد و بازدهی پایین و حفظ باغات پسته با عملکرد بالاتر امکان‌پذیر است که هم باعث کاهش مصرف و استحصال آب و هم متضمن منافع اقتصادی بالا برای کشاورزان می‌شود.