ماموریتهای دانشگاه عالی دفاع ملی ایران در چارچوب دفاع و امنیت ملی همه‌جانبه از منظر بخش لشگری: از ایده تا واقعیت

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.61838/irphe.29.3.6
چکیده

دانشگاه‌های دفاع ملی جهان بر اساس فلسفه‌ای مشترک مبنی بر ضرورت برخورداری فرماندهان و مدیران عالی لشگری و کشوری از فهم راهبردی، جامع و هم‌سو در حوزه دفاع و امنیت ملی توسعه یافته‌اند. اما در کشور ما خصوصا در بخش کشوری این اتفاق نظر وجود ندارد. این موضوع سبب شده مقوله تربیت راهبردی فرماندهان بخش لشگری و خصوصا مدیران بخش کشوری در حوزه دفاع و امنیت ملی سامان مناسبی نداشته باشد. در این راستا هدف پژوهش حاضر عبارت است از شناسایی ماموریت‌های دانشگاه عالی دفاع ملی ایران و موانع درونی و بیرونی تحقق این ماموریت‌ها از منظر تعدادی از صاحب‌نظران و خبرگان بخش لشگری. در این پژوهش از راهبرد پژوهش پیمایش کیفی و از ابزار مصاحبه‌ عمیق نیمه‌ساخت‌یافته با 12 نفر از صاحبنظران و خبرگان مرتبط با داعا برای گردآوردی داده‌ها استفاده شد. در ادامه برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون و ترسیم شبکه‌های مضمونی استفاده شد. قابلیت اعتماد یافته‌ها به کمک معیارهای چهارگانه تحقیقات کیفی بررسی شد. براین‌اساس یافته‌های پژوهش از شبکه مضامینی متشکل از یک مضمون فراگیر شامل «تربیت راهبردی مدیران عالی کشوری و لشگری مبتنی بر دفاع و امنیت ملی همه‌جانبه» به عنوان رسالت بنیادین این دانشگاه و چهار مضمون سازمان‌دهنده شامل «ماموریت‌ها»، «قلمروهای ماموریتی»، «آسیب‌های درونی» و «چالش‌های بیرونی» حکایت داشت. از جمله دلالت‌های این پژوهش می‌توان به ضرورت تمرکز بیشتر داعا بر بخش دفاع و امنیت ملی کشور بر محور رسالت بنیادین و ماموریت‌های متنوع و ششگانه ذیل آن و در پی آن به ضرورت بازنگری در معماری نظامات آموزشی، پژوهشی، مستشاری، گفتمانی و دیپلماسی داعا اشاره نمود. در ادامه بررسی چالش‌های درونی و بیرونی داعا حکایت‌گر آن بود که داعا برای دستیابی به مرجعیت اجتماعی در رسالت خود مسیر طولانی در پیش دارد. در پایان مجموعه‌ای از پیشنهادات برای کوتاه کردن این مسیر و تسهیل و تسریع تحقق رسالت بنیادین داعا و ماموریت‌های آن ارائه شد