صلحآموزی با اتکاء به مبانی فلسفی عرفان اسلامی: دلالت ها برای مدیران آموزشی
نویسندگان
1 مربی- آموزش و پرورش فارس
2 2- دانشیاربخش مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شیراز – ایران.
doi
چکیده
هدف از این پژوهش دست یافتن به مفروضههای بنیادین عرفان اسلامی و دلالتهای این مفروضهها برای آموزش صلح است. زیرا صلح، از جمله مهمترین ضرورتها و نیازهای جهان امروز تلقی میشود. بنابه نظر بسیاری از صاحبنظران و اندیشمندان تربیتی، آن را بایستی جزء مهمترین اهداف تربیتی و آموزشی بشمار آورد. بهنظر میآید صلحآموزی از منظر عرفان اسلامی میتواند به عنوان رویکردی نوین در مدیریت آموزشی مطرح شود. با این وصف، اهمیت این موضوع برای جوامع مسلمان دو چندان است زیرا به دلایل گوناگون، صلح در اینگونه جوامع در معرض خطر قرار دارد. از جمله مهمترین دلایل این امر میتوان به نوع قرائتهای اسلامی رایج در اینگونه جوامع اشاره کرد. بنابراین، دغدغه و مسئله اصلی پژوهشگران در رابطه با صلح و آموزش آن، نوع نگاه قرائتهای گوناگون اسلامی است. این مطالعه پژوهشی کیفی است که به روش تحلیلی – استنتاجی در ابتدا به استخراج و توصیف مفروضههای بنیـادین عرفان اسلامی پرداختـه سپس به استنتاج دلالتهای تربیتی این مفروضهها برای آموزش صلح و کاربرد آن برای مدیران آموزشی کوشیده است. جامعه مورد بررسی در این پژوهش منابع، مقاله ها و کتاب های عرفانی است. پژوهشگران به عنوان ابزار پژوهش به بررسی اسناد، برای رسیدن به هدف یاد شده تلاش کردهاند. نمونهگیری پژوهش هدفمند بوده و زمانیکه پژوهشگران دریافتهاند به مقصود (نقطه اشباع) رسیدهاند، مطالعه را متوقف کردهاند. نتایج پژوهش، گواه بر این است که اصل وحدت، اصل ظاهر و باطن، عشق و زیبایی، فطرت، تزکیه و تهذیب و دلالتهای آنها، شرایط و بستر تربیتی مناسبی برای کم کردن دشمنی و دگرگونسازی مفهوم دشمن فراهم کرده و در نتیجه، تحقق صلحآموزی را در نظام آموزش و پرورش بویژه تربیت دینی، امکانپذیر میسازد. از سوی دیگر، رویکرد یاد شده میتواند مورد پژوهش در حیطه مباحث مدیریت آموزشی و برنامهریزی درسی باشد.