توسعه فضای اخلاقی شهرها؛ بررسی و تحلیل ابعاد جغرافیایی مصرف اخلاقی در زمینه محصولات محلی (مورد پژوهی: منطقه یک و بیست شهر تهران)

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی و آمایش/ دانشکده علوم زمین/ دانشگاه شهید بهشتی

2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش/ دانشکده علوم زمین/ دانشگاه شهید بهشتی

3 گروه جغرافیای انسانی و آمایش/ دانشکده علوم زمین/ دانشگاه شهید بهشتی

4 گروه جغرافیای انسانی و آمایش/ دانشکده علوم زمین/ دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22067/jgusd.2021.48207.0
چکیده

تحقیقات جغرافیایی از زمانی که گسترش یافته است، مسائل اخلاقی را در گستره­ای از زمینه­ها، از جمله شیوه­های مصرفی، مورد بررسی قرار داده است. یکی از مباحث اخلاقی مورد تاکید در جغرافیا، مصرف محصولات محلی است که درباره مسافت غذایی و حفاظت از محیط زیست، تجارت منصفانه، عدالت اجتماعی و دموکراسی غذایی بحث می­کند. گرچه در سال­های اخیر مصرف مواد غذایی محلی در کشورهای توسعه­یافته شایع تر بوده اما اخیرا مصرف این محصولات در کشورهای در حال توسعه نیز رواج یافته است. در کشور ایران نیز مناطق مختلف اقلیمی، زمینه­های متنوعی را برای رشد محصولات محلی ایجاد کرده است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی رفتار مصرف­کنندگان در خصوص مصرف محصولات محلی با توجه به ارزش‌های اخلاقی آنها است. در این راستا، با استفاده از روش نمونه­گیری غیراحتمالی در دسترس از 197 نفر از شهروندان ساکن در مناطق یک و بیست تهران سؤالاتی در قالب پرسشنامه بعمل آمد. نتایج برگرفته از تحلیل­ آزمون­های آماری نشان­ می­دهد که با توجه به ارزش‌های اخلاقی مصرف کنندگان در خصوص سلامت فردی، حمایت از تولیدات محلی و حفاظت از محیط زیست، عامل دسترسی و فاصله جغرافیایی بعنوان اصلی­ترین چالش مصرف­کنندگان در زمینه خرید محصولات محلی به شمار می­رود. بنابراین یکی از ضرورت­های توجه به مصرف اخلاقی در برنامه ریزی شهری، ایجاد فضاهای اخلاقی تولید و مصرف با توجه به عامل "فاصله جغرافیایی" می­باشد. چرا که برنامه­ریزان می­توانند اجتماعات محلی را برای تولید و مصرف مواد غذایی محلی پایدارتر و حفظ منابع کشاورزی محلی تشویق کنند.