فراتحلیل اثربخشی برنامه‌ی تاب‌آوری پنسیلوانیا بر کاهش آشفتگی روان‌شناختی و بهبود سبک تبیینی یادگیرندگان

نویسندگان

1 گروه روانشناسی کاربردی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه روانشناسی کاربردی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه روانشناسی تحولی اجتماعی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 گروه روانشناسی کاربردی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.30473/etl.2019.43741.2863
چکیده

نتایج مطالعات نشان می‌دهد که مشکلات سلامت روانی در یادگیرندگان از طریق تضعیف سرمایة روان‌شناختی آنها در تبیین بدکارکردهای شناختی، انگیزشی و هیجانی یادگیرندگان از نقش غیرقابل‌انکاری برخوردار است. در مطالعة حاضر با هدف تعیین اثربخشی کاربردِ مداخلة تاب-آوری و شناسایی تعدیل‌گرهای چندگانه در این قلمرو مطالعاتی از روش فراتحلیل استفاده شد. پس از تصریح ملاک‌های ورود و خروج، تلاش-های مداخله‌ای مبتنی بر برنامة تاب‌آوری از بانک‌های اطلاعاتی استخراج و از این طریق، ۲۲ پژوهش و ۱۴۷ اندازه اثر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده‌های این پژوهش با نرم‌افزار CMA2 تحلیل شدند. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که اندازه اثر کلی اثربخشی مداخلات مبتنی بر برنامه‌ی تاب‌آوری 562/0 بدست آمد. همچنین، نتایج تحلیل اثرات تعدیل‌گر مبتنی بر نوع متغیر وابسته، نوع آزمودنی و فرهنگ بر میزان اثربخشی برنامه‌ی تاب‌آوری نشان داد که اندازه اثر در پژوهش‌های شامل شوندة متغیر وابستة مثبت در مقایسه با متغیر وابستة منفی، اندازه اثر پژوهش‌های انجام شده بر روی دانشجویان در مقایسه با دانش‌آموزان و در نهایت، اندازه اثر پژوهش‌های انجام شده در جوامع جمع‌گرا در مقایسه با جوامع فردگرا، بیشتر بود. به طور کلی، نتایج نشان داد اگر چه برنامة تاب‌آوری پنسیلوانیا اساساً با تاکید بر ظرفیت‌های تفسیری ارزیابی‌های شناختی یادگیرندگان و تجهیز منابع مقابله‌ای آنها مانند خوش‌بینی، امید، خودکارآمدی و تاب‌آوری، راهبرد مواجهة فعالانه با مطالبه-گیرهای چالش‌انگیز را جایگزین رویه‌های تلاش‌گریزانه و هیجان‌محور می‌کند، اما تمرکز بر نقش تبیینی برخی تعدیل‌گرها مانند فرهنگ، جامعه هدف و حتی ماهیت مثبت یا منفی پسایندهای مورد انتظار مدل مداخله‌ای نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.