فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبخیر-تعرق مرجع (ET o ) نقش مهمی در مدیریت و برنامه­ریزی آبیاری دارد. بررسی حساسیت ET o به متغیرهای هواشناسی و بررسی سهم هر متغیر در روند ET o ، برای مدیریت بحران آب دریاچه ارومیه ضروری است. در این مطالعه، تبخیر-تعرق مرجع در 13 ایستگاه سینوپتیک داخل و اطراف حوضه آبریز دریاچه ارومیه برای دوره 2018-1990 به روش پنمن-مانتیث فائو برآورد شد. نتایج تحلیل روند نشان داد که میانگین ET o سالانه ایستگاه­ها روند افزایشی معنی­داری به میزان mm year -2 0/8 دارد. به­علاوه، تحلیل روند میانگین متغیرهای هواشناسی سالانه ایستگاه­ها، بیانگر روندهای افزایشی معنی­دار در دمای کمینه (T min ) (℃ year -1 07/0)، دمای بیشینه (T max ) (℃ year -1 09/0) و سرعت باد (u 2 ) (m s -1 year -1 02/0) است. نتایج تحلیل حساسیت ET o نشان داد که در مقیاس زمانی سالانه، بیشترین میزان حساسیت ET o به رطوبت نسبی (RH) و کمترین میزان حساسیت ET o به T min است. همچنین، طی این دوره میزان حساسیت ET o به T max ، u 2 و RH افزایش و میزان حساسیت ET o به تابش خورشیدی (R s ) کاهش یافته است. نتایج تحلیل سهم متغیرهای هواشناسی در تغییرات ET o بیانگر این است که در اغلب ایستگاه­ها (با اقلیم خشک و نیمه خشک) u 2 بیشترین سهم را در تغییر ET o دارد. اما، در ایستگاه سردشت با اقلیم خیلی مرطوب، سهم سایر عوامل در روند ET o (کاهش RH و افزایش T min و T max ) بیشتر از تاثیر کاهش u 2 است. نتایج این مطالعه، لزوم توجه به پاسخ متفاوت ET o به تغییرات متغیرهای هواشناسی در اقلیم­های مختلف را در برنامه­ریزی سامانه­های منابع آب و مطالعات وابسته به سناریوهای تغییر اقلیم برجسته می­سازد.