تلفیق روش وزن‌دهی عینی کریتیک با روش کوداس و ویکور به منظور انتخاب مکان‌های مستعد احداث بیمارستان (مطالعه موردی: منطقه 5 تهران)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی سیستم‌های اطلاعات مکانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22067/jgusd.2021.48121.0
چکیده

خدمات بهداشتی و درمانی از مهم ترین خدمات شهری بوده که دسترسی مناسب به مراکز ارائه دهنده این خدمات بسیار مهم و حیاتی است. مسئله تعیین مکان بهینه بیمارستان یک مسئله دشوار تصمیم ­گیری چند معیاره است و استفاده از سیستم ­های اطلاعات جغرافیایی موجب بهبود عملکرد آن می­شود. در این تحقیق به منظور تعیین مکان بهینه احداث بیمارستان در منطقه 5 تهران از تلفیق سیستم ­های اطلاعات جغرافیایی و تصمیم­ گیری چند معیاره استفاده شده است. بدین منظور ابتدا معیارهای موثر در فرایند تعیین مکان بهینه بیمارستان با مرور ادبیات و نظرات کارشناسان انتخاب شده و لایه مکانی هر معیار تهیه شده است. در گام بعدی تعداد 10 سایت در این منطقه انتخاب شده و مقادیر معیارها برای هر کدام محاسبه شده است. آنگاه با استفاده از روش وزن­دهی اهمیت معیارها از طریق همبستگی بین معیارها (کریتیک) وزن معیارها تعیین شده است. نتایج وزن ­دهی نشان داد که معیار آسیب­ پذیری لرزه­ای موثرترین معیار در فرایند تصمیم­ گیری است. در مرحله بعد به وسیله دو روش تصمیم­ گیری چند معیاره ارزیابی ترکیبی مبتنی بر فاصله (کوداس) و ویکور ارزیابی و رتبه­ بندی سایت­ ها انجام شده و نتایج بیانگر تشابه عملکرد دو روش بوده است. نتایج رتبه ­بندی دو روش نشان داد که سایت شماره 7 و سایت شماره 1 به ترتیب بهترین و نامناسب­ ترین مکان جهت احداث بیمارستان می­ باشند. جهت ارزیابی صحت رتبه ­بندی روش ­ها، نتایج رتبه ­بندی دو روش با رتبه ­بندی صورت گرفته توسط کارشناسان مورد مقایسه قرار گرفت. ارزیابی صحت روش ­ها نشان داد که روش کوداس به منظور انتخاب مکان بهینه بیمارستان از صحت بالاتری نسبت به روش ویکور برخوردار است.