تأثیر تغییر اقلیم در برنامهریزی فعالیتهای نظامی در مرزهای غربی ایران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بحران، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه دافوس، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه امام علی(ع)، تهران، ایران
doi
10.22059/jphgr.2025.385876.1007854چکیده
تغییر اقلیم بهعنوان یکی از بزرگترین تهدیدات قرن بیست و یکم، نهتنها بر محیطزیست و اقتصاد جهانی، بلکه بر امنیت و فعالیتهای نظامی کشورها نیز تأثیرات عمیقی میگذارد؛ لذا تغییرات الگوهای آب و هوایی و غیرقابلپیشبینی بودن آن میتواند تهدید جدی برای زیرساختهای نظامی محسوب گردد. بنابراین هدف از این تحقیق، بررسی تغییرات پارامترهای اقلیمی بر شاخص اقلیم نظامی (MCI) نرمال شده در استانهای آذربایجان غربی، ایلام، کردستان، کرمانشاه و خوزستان است. بدین منظور، ابتدا پارامترهای اقلیمی موردنیاز از سازمان هواشناسی اخذ گردد. سپس پس از مشخص نمودن بهترین مدل اقلیم جهانی (GCM)، پارامترهای اقلیمی هر ایستگاه با کمک مدل LARS-WG تا سال 2100 میلادی ریزمقیاس-نمایی شدند. نتایج نشان داد در همه ایستگاههای موردمطالعه از اواخر فصل بهار تا پایان فصل تابستان، شاخص MCI کاهشیافته که نشاندهنده شرایط سخت برای انجام فعالیتهای نظامی است. در مقابل در اهواز اواخر پاییز و اوایل زمستان، ایلام در پاییز و اوایل بهار، کرمانشاه و سنندج در اوایل پاییز و بهار و در ارومیه بهار به دلیل بالا بودن شاخص MCI از شرایط بسیار مطلوبی برخوردار بودهاند. در پایان، پیشنهاد میگردد هرگونه برنامهریزی برای فعالیتهای نظامی اعم از تمرین، آموزش، مانور و طراحی مبتنی بر شناخت شرایط تغییر اقلیم و شاخصهای اقلیم آسایش باشد که در این صورت لازم است تدابیر ویژهای اتخاذ گردد. بنابراین، هرگونه بازنگری و مطابقت راهبردهای دفاعی با شرایط تغییر اقلیم در هر منطقه ضروری است.