اثر کم‌آبیاری با آب شور بر عملکرد و صفات رویشی گیاه اسفناج (Spinacia Oleraceae L.) در یک اقلیم خشک

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22125/iwe.2021.142026
چکیده

به دلیل کمبود شدید آب شیرین در مناطق خشک و نیمه­خشک، کشاورزان مجبورند از روش­های کم­آبیاری همراه با آب شور استفاده کنند. برای کمی کردن اثر کم­آبیاری و شوری بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه اسفناج، یک آزمایش گلدانی از تاریخ 11 آبان 1397 تا 28 دی 1397 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار شامل سه سطح آبیاری (شامل آبیاری کامل (100% نیاز آبی)= W 1 ، W 1 75%= W 2 و W 1 50%= W 3 ) و سه فاکتور شوری (آب شرب 75/0=S 1 ، 4=S 2 ، 8=S 3 دسی­زیمنس بر متر) در اقلیم خشک کاشمر اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش جداگانه شوری و کم­آبیاری بر صفات گیاه شامل وزن‌تر اندام هوایی، سطح برگ، ارتفاع گیاه، ارتفاع ساقه، طول ریشه، وزن خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه اثر معنی­داری داشته است، ولی اثر متقابل شوری و کم­آبیاری بر صفات مذکور معنی­دار نبود. با افزایش شوری و کم­آبیاری، خصوصیات مورفولوژیک گیاه کاهش یافتند، به‌عنوان مثال، حداکثر وزن‌تر اندام هوایی گیاه (15/147 گرم در بوته مربوط به تیمار W 1 S 1 و کمترین آن (36/38 گرم در بوته) مربوط به تیمار W 3 S 3 بود. نتایج مقایسه میانگین صفات رویشی گیاه نشان داد بین تیمار 100 درصد نیاز آبی با شوری­های 75/0 و 4 دسی­زیمنس بر متر اختلاف معنی­داری وجود نداشت، اما در تیمار شوری شاهد ( 75/0 دسی­زیمنس بر متر) بین سطوح مختلف کم­آبیاری تفاوت معنی­داری وجود دارد. با توجه به نتایج فوق می­توان گفت که گیاه اسفناج نسبت به کم­آبیاری حساس­تر از شوری بوده و بایستی در طول فصل رشد از اعمال کم­آبیاری به گیاه اجتناب شود.