احساسات و گفتمان همگانی رسانه‌های اجتماعی دربارة ادعاهای ارضی ایران بر جزایر سه‌گانه

نویسندگان

1 گروه ارتباطات، دانشگاه لویزیانا، لافایت، آمریکا.

2 گروه ارتباطات، دانشگاه لویزیانا، لافایت، آمریکا.

3 گروه ارتباطات، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2025.403366.1372
چکیده

در این پژوهش اوج‌گیری دوبارۀ بحث‌های همگانی پیرامون ادعاهای ارضی ایران بر جزایر تنب‌بزرگ، تنب‌کوچک و ابوموسی در خلیج‌فارس مطالعه شده است. این خیزش گفتمانی در پی بیانیۀ مشترک اتحادیۀ اروپا و شورای همکاری خلیج‌فارس در اکتبر ۲۰۲۴م پدید آمد. در این بررسی، ۳۱۲۷ فرستة (پست) یگانۀ فارسی‌زبان از شبکة اجتماعی ایکس تحلیل شد تا نگرش عمومی و روندهای مضمونی در واکنش کاربران پارسی‌زبان شناسایی شود. ترکیبی از ابزارهای پردازش زبان طبیعی، ازجمله تحلیل نگرش و روش‌های خوشه‌بندی، برای آشکارکردن الگوهای عاطفی و مضمونیِ دقیق‌تر به‌کار گرفته شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که توزیع نگرش‌ها متعادل بوده و هشت خوشۀ مضمونی متمایز پدید آمده است که مباحثی چون ادعاهای تاریخی، نقد مداخله‌های بیگانگان و تنش‌های ژئوپلیتیکی را برجسته می‌کند. نمودارهای نوآورانه، همچون ابرواژه‌های مبتنی‌بر نگرش و نقشه‌های حساسیت، پیچیدگی واکنش‌های عمومی را آشکار می‌سازد. این تحلیل نشان می‌دهد که روایت‌های درهم‌تنیدۀ حاکمیت، هویت و ژئوپلیتیک در شکل‌دهی به افکار عمومی ایرانی نقش بنیادینی دارد و بر نیروهای سیاسی‌ای که در پی جهت‌دهی به برداشت‌های جهانی از مسئلۀ جزایر سه‌گانه هستند، تأثیری ژرف خواهد داشت.