فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش تحول و ساختار اقتصاد و مالیة اسلامی بررسی شده است؛ به‌ویژه بر الگوی ایران و اهمیت آن در اجرای آزمایشی مالیة اسلامی در روسیه (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵م) تمرکز شده است. در این مطالعه، مبانی نظری، اصول منطبق با شریعت و ابزارهای اصلی (مانند مرابحه/ بهرة ‌کاری، مضاربه، مشارکه، اجاره، صکوک، تکافل و استصناع) تبیین شده و الگوهای ملی در کشورهای ایران، سودان، کشورهای حوزة خلیج فارس، مالزی و اندونزی با هم مقایسه شده است. تجربة ایران، شامل اسلامی‌سازی کامل نظام بانکی، نقش پررنگ دولت و توسعة تأمین مالی مبتنی‌بر دارایی در شرایط تحریم، به‌عنوان نقطة مرجع برای شکل‌دهی به چارچوب‌های مقرراتی، نهادی و زیرساخت‌های بازار در نظر گرفته ‌شد. اجرای آزمایشی روسیه در جمهوری‌های تاتارستان، داغستان، باشقیرستان و چچن نشانه‌هایی از موفقیت اولیه را نشان می‌دهد؛ ازجمله رشد سبد دارایی‌ها، افزایش وفاداری مشتریان و مشارکت بنگاه‌های کوچک و متوسط و حتی کاربران غیرمسلمان. بااین‌حال، محدودیت‌هایی همچون ناهماهنگی‌های مالیاتی (از جمله خطر اخذ مالیات بر ارزش افزودة مضاعف) و کمبود متخصصان دارای گواهی معتبر همچنان پابرجاست. در پایان، مجموعه‌ای از پیشنهادهای سیاستی مطرح می‌شود، ازجمله برقراری بی‌طرفی مالیاتی، هم‌سویی با استانداردهای بین‌المللی (AAOIFI و IFSB)، توسعة سرمایة انسانی، تقویت حاکمیت شرعی، نظام گواهی‌سازی محصولات و گسترش تدریجی جغرافیایی. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که با اقتباس گزینشی از تجربة ایران در کنار تضمین رقابت، شفافیت و پیوندهای بین‌المللی، روسیه می‌تواند بخشی پایدار، اخلاق‌مدار و رقابتی از مالیة اسلامی را بنیان نهد و ارتباط خود را با بازارهای جهانی اسلامی تعمیق بخشد.