مکان یابی بهینه توسعه فیزیکی شهر بجنورد با استفاده از نرم افزار GIS و روش تحلیل شبکه ای

نویسندگان

1 استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، موسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، مؤسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/gusd.v7i1.64452
چکیده

از آنجائی­ که تعیین جهات مطلوب برای رشد و توسعه شهر در برنامه­ ریزی ­های شهری کمتر مورد بررسی قرار گرفته و بسیاری از مشکلاتی که در حال حاضر در شهرها با آن روبه رو هستیم، ریشه در سیاست­های رشد و توسعه شهری دارد، پژوهش حاضر با هدف ارائه گزینه ها و تعیین مناسب ­ترین جهت گسترش آتی شهر بجنورد با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی سعی در حل این معضل دارد. در این مقاله ضمن توصیف ویژگی­­ ها و صفات، در تجزیه و تحلیل معیارها از مدل فرآیند سلسله مراتبی(ANP)،  فن تحلیل شبکه­ای، منطق فازی و فن همپوشانی لایه ­ها جهت ارائه سمت توسعه مناسب استفاده شده است. بدین منظور ابتدا شاخص­های طبیعی، کالبدی، اقتصادی و انسانی مورد نیاز و تاثیر­گذار در دو بعد توسعه درون­زا با 10 شاخص و توسعه برون­زا با 17 شاخص شناسایی شدند. عملیات استاندارد­سازی و تلفیق لایه­ ها با استفاده از روش­های همپوشانی و ترکیب نقشه­ای و وزن­ دهی به روش تحلیل شبکه­ای ANP انجام شده است و در نهایت پس از تلفیق نقشه­ های به دست آمده با استفاده از نرم افزار GIS، نقشه نهایی جهات مناسب گسترش آتی شهر بجنورد در دو اولویت توسعه درونی و توسعه بیرونی بهینه گزینی و ارائه شده است.