تعیین رابطه فرونشست زمین و افت سطح آب‌زیرزمینی با دو روش تداخل سنجی راداری و ایستگاه ثابت GPS (مطالعه موردی: دشت سلماس)

نویسندگان

1

2

3

4

5 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22125/iwe.2020.114960
چکیده

دشت سلماس از مهم­ترین دشت­های استان آذربایجان غربی است. رشد سریع جمعیت همراه با توسعه کشاورزی در دهه­های اخیر سبب برداشت بی رویه و فشار بر منابع آبی این دشت گردیده است. استفاده بی­رویه از منابع آب زیرزمینی و تغذیه کم دشت باعث افت سطح آب در دهه اخیر شده است. نشست سطح زمین ناشی از افت سطح آب­های زیرزمینی در بخش­های از این دشت به طور محسوس مشاهده می­شود. در این پژوهش ارتباط بین افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین مورد بررسی قرار گرفت. روش­های تعیین فرونشست زمین، مشاهدات ایستگاه دایم GPS و روش تداخل سنجی راداری می­باشد. نتایج، حاکی از همبستگی معنی­دار و خطی بین افت سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین در این دشت می باشد. میانگین مقادیر ضریب تبیین (از سال 2006 الی 2011) در روش­های ایستگاه ثابت GPS   و تداخل سنجی راداری به­ترتیب برابر 78 و 82 درصد به­دست آمد.  بیشینه نرخ فرونشست با استفاده از تصاویر راداری ماهواره ALOS در سال 2009، 11 سانتی­متر در سال محاسبه گردید. نتایج حاصل از GPS  نشان داد به ازای یک متر  افت سطح آب زیرزمینی، 078/0 متر سطح زمین در دشت مورد مطالعه نشست خواهد کرد.