روابط ایران و امریکا: آرمان‌گرایی یا عمل‌گرایی

نویسندگان

1 گروه مطالعات ایران، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2025.397800.1310
چکیده

انقلاب اسلامی ایران، مانند سایر انقلاب‌های بزرگ، بن‌مایه‌ای ایدئولوژیکی و آرمان‌گرایانه داشت؛ ازاین‌رو، شعارهای آن به مرزهای جغرافیایی محدود نمی‌شد؛ به‌ویژه، ضدیت با امریکا در آن نهادینه شده بود. بر اساس پیش‌بینی والتز، انقلاب‌ها در سیاست خارجی خود به‌تدریج از آرمان‌گرایی به عمل‌گرایی متمایل خواهند شد. برخلاف این پیش‌‌بینی، چنین اتفاقی در جمهوری اسلامی ایران نیفتاد و روابط ایران و امریکا حتی پس از سپری‌شدن نزدیک به پنج دهه، آرمان‌گرایانه باقی ماند. پرسشی که این مقاله در پی جستجوی پاسخ به آن است، چرایی استمرار آرمان‌گرایی در سیاست خارجی ایران در رابطه با امریکاست. پس از مرور تاریخی روابط ایران و امریکا، با استفاده از روش تحلیل موقعیت پوپر، رقبای ایران در این زمینه، نقش نهادهای تأثیرگذار و وضعیتی که روابط ایران و امریکا در آن شکل گرفته است بررسی و تحلیل شده است. در نهایت، نتیجه‌گیری می‌شود که استمرار و غلبة آرمان‌گرایی در رابطه با امریکا، به‌دلیل دسترسی جمهوری اسلامی به درآمد نفتی و نیز به‌دلیل ساختار دوگانة نظام سیاسی ایران بوده است.