برنامه‌ریزی ساختار کالبدی- فعالیتی با تأکید بر تنوع‌‌پذیری (مطالعه موردی: محلات شاهین‌شهر)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان،اصفهان، ایران

2 استادیار شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان،اصفهان، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان،اصفهان، ایران

doi
10.22067/gusd.v6i2.84534
چکیده

رشد بالای جمعیت شهرنشین و عدم برنامه ­ریزی صحیح برای استقرار آن­ها و سیاست­ های منطقه ­بندی دوران مدرنیسم باعث بروز مشکلات بسیاری در ساختار شهرها شده است که برای حل آن­ها مفاهیمی نظیر توسعه پایدار و کیفیت­ زندگی اتخاذ شده که بر بازگرداندن تنوع به ساختار کالبدی-فعالیتی تأکید دارند. در شهر جدید شاهین­ شهر، کمبود فعالیت­های متنوع در برخی محلات باعث شده این محلات به خوابگاهی برای ساکنان تبدیل شوند و برخی محلات با تراکم بالای فعالیتی، جمعیت زیادی را به خود جذب کنند. بر این اساس، این پژوهش با هدف برنامه­ ریزی برای افزایش تنوع ساختار کالبدی-فعالیتی محلات جامی، عطارمیانی و مخابرات شاهین ­شهر به عنوان محلات مورد مطالعه انجام شده است. برای دستیابی به هدف، ابتدا بیانیه مشکلات ساختار کالبدی-فعالیتی براساس شاخص­های تنوع استخراج و پس از تدوین اهداف، با روش AIDA، سناریوهای ممکن برای افزایش تنوع معرفی و با استفاده از ماتریس دستیابی به اهداف مناسب­ ترین سناریو انتخاب شد (برای تدوین بیانیه مشکلات علاوه­ بر استفاده از شاخص­های آنتروپی، سیمپسون و مرکز ثقل، 377 پرسشنامه در بین ساکنان توزیع و نتایج با آزمون میانگین تحلیل شد). نتایج پژوهش نشان می­ دهد که مقدار شاخص تنوع مسکن در محله جامی 1.87، در محله عطارمیانی 2.72 و در محله مخابرات 2.26، مقدار شاخص امنیت در محله جامی 2.38، در محله عطارمیانی 2.6 و در محله مخابرات 2.5 و مقدار شاخص ارتباط فیزیکی در محله جامی 3.07 و در محلات مخابرات و عطارمیانی 2.9 است. بنابراین برای افزایش تنوع در ساختار کالبدی-فعالیتی محلات باید سناریویی با 6 عرصه سرزندگی، عدالت­ اجتماعی، عدالت­ فضایی، مسکن، شبکه­ حرکت و امنیت درنظر گرفته شود.