نقش عدالت انرژی در تحقق توسعة پایدار در کشورهای جهان

نویسندگان

1 گروه کسب‌وکار جدید، دانشکدة کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2025.396511.1299
چکیده

دستیابی به توسعة پایدار یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جوامع بشری در قرن بیست‌ویکم میلادی است. در این میان، عدالت انرژی یکی از مؤلفه‌های کلیدی توسعة پایدار محسوب می‌شود و در تضمین دسترسی برابر، کارآمد و پایدار به منابع انرژی نقشی اساسی ایفا می‌کند. با توجه به شکاف‌های گسترده در توزیع و مصرف انرژی میان کشورهای مختلف جهان، بررسی نقش عدالت انرژی در تحقق توسعة پایدار ضروری به‌نظر می‌رسد. با بهره‌گیری از روش تحلیل فضایی و به‌کارگیری ماتریس فضایی (SPACE Matrix) و نرم‌افزار R، وضعیت عدالت انرژی و ارتباط آن با شاخص‌های توسعة پایدار در کشورهای مختلف جهان بررسی شد. داده‌های مرتبط با شاخص‌های انرژی و توسعة پایدار از منابع معتبر بین‌المللی گردآوری و در قالب ماتریس‌های مقایسه‌ای و فضایی تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در کشورهای دارای سطح بالاتر عدالت انرژی، شاخص‌های توسعة پایدار در حوزه‌های محیط‌زیستی، اقتصادی و اجتماعی مطلوب‌تر است. همچنین، تحلیل فضایی توزیع عدالت انرژی در جهان، الگوهای جغرافیایی مشخصی را آشکار می‌کند که بیانگر نابرابری‌های منطقه‌ای و ضرورت سیاستگذاری‌های هدف‌مند در مناطق محروم از منظر انرژی است. نتایج این مطالعه اهمیت ارتقای عدالت انرژی را به‌منزلة راهبردی مؤثر در تحقق اهداف توسعة پایدار در سطح جهانی نشان می‌دهد. پیشنهاد می‌شود که سیاستگذاران در سطوح ملی و بین‌المللی، برنامه‌های جامع عدالت انرژی را در دستور کار قرار دهند تا از طریق افزایش دسترسی، بهره‌وری و پایداری منابع انرژی، زمینة تحقق توسعة پایدار در کشورهای مختلف فراهم شود.