نقش نهادها در تبادل دانش و فناوری بین ایران و کشورهای همسایه
نویسندگان
1 دانشکدة اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. پژوهشگر مهمان دانشگاه باری آلدو مورو، باری، ایتالیا.
doi
10.22059/jcountst.2025.388851.1226چکیده
در این پژوهش نقش نهادهای رسمی و غیررسمی در تبادل دانش و فناوری میان ایران و کشورهای همسایه بررسی شده است. انتقال دانش و فناوری یکی از ارکان اساسی رشد و توسعة اقتصادی است، و بستری برای نوآوری، ارتقای بهرهوری، و کاهش وابستگی به منابع خام فراهم میآورد. در این میان، نهادهای رسمی و غیررسمی عواملی کلیدی هستند و در تسهیل این فرایند، نقشی محوری ایفا میکنند. بااینحال، موانع نهادی- نظیر ضعف در حقوق مالکیت فکری، ناکارآمدی ساختارهای اداری، محدودیتهای ناشی از تحریمها و چالشهای فرهنگی- مانع از شکلگیری زیستبوم مناسب برای همکاریهای فناورانه و منطقهای شده است. در این پژوهش، با بهرهگیری از تحلیل کتابسنجی و با استفاده از نرمافزارR و نظریة نهادگرایی، چالشها بررسی و راهبردهایی عملیاتی عرضه شده است. نتایج نشان میدهد تقویت سرمایة اجتماعی، افزایش نهادهای میانجی، ارتقای زیرساختهای پژوهشی و طراحی سیاستهای نوآورانه تبادل دانش و فناوری را در سطح منطقهای و بینالمللی افزایش میدهد. همچنین، پیوند مستحکم بین نهادهای رسمی و غیررسمی در تسهیل انتقال دانش و فناوری بین ایران و کشورهای همسایه نقشی کلیدی ایفا میکند.
