تحلیل ساختاری مسائل نظام بودجه‌ریزی ایران

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2025.390183.1242
چکیده

ازآنجاکه اصلاح‌های ساختاری نظام بودجه‌ریزی منوط‌به شناسایی مسائل و مؤلفه‌های تأثیرگذار بر ساختار فعلی است، در پژوهش حاضر به‌دنبال بررسی مسائل اساسی نظام بودجه‌ریزی در جمهوری اسلامی ایران بوده‌ایم. در این پژوهش، از روش تحلیل ساختاری برای استخراج مسائل راهبردی در اصلاح ساختار بودجه استفاده شده است. با استفاده از روش تحلیل ساختاری، روابط مستقیم و غیرمستقیم بین عوامل احصاشدة متغیرهای ضروری برای تکامل سیستم استخراج و مشخص شده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، متغیرهای راهبردی عبارت است از «وابستگی بودجه به نفت»، «ذهنیت رانتی در بودجه‌ریزی، تصویب و اجرا» و «نبود نظارت سیستمی». علاوه‌براین، نتایج نشان می‌دهد که متغیر مربوط به «ضعف اطلاعاتی و شناختی سازمان‌های برنامه و بودجة استانی» بیشترین تأثیرگذاری و متغیرهای «کسری مستمر بودجه» و «پنهان یا غیرشفاف‌بودن کسری بودجه» بیشترین تأثیرپذیری را دارد.