ظهور اقیانوسی چین: از راهبرد دریاسالار چنگ‌هه تا رهنامة رشتة‌ مروارید

نویسندگان

1 گروه تاریخ، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.

2 گروه تاریخ، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2025.388350.1221
چکیده

چین در سدة‌ پانزدهم، از تاریخ میانة‌ خود، اقیانوس هند را با ناوگان دریاسالار چنگ‌هه تحت هژمونی خود گرفت که روابط سیاسی، اقتصادی و نظامی منطقه را تحت امر چین قرار می‌داد. در پژوهش حاضر، دلایل گرایش چین به اقیانوس هند، در تاریخ میانه به زبان دریاسالار چنگ‌هه و در تاریخ معاصر با رهنامة رشتة مروارید مطرح شده است. با رویکردی تطبیقی بر این باوریم که اقیانوس هند در جایگاه منطقة‌ مهم سیاسی و تجاری، چین را بر اقتصاد جهان مسلط می‌کند. سلطة چنین اقتصادی در تاریخ میانة‌ چین حول محور ادویه و در اختیارگرفتن تنگه‌های راهبردی برای حمل‌ونقل کالا بود و با حضور نیروی نظامی تثبیت و حمایت می‌شد تا مناسبات سیاسی جهان را تحت فرمان خود گیرد. در رهنامة رشتة مروارید، ادویه جای خود را به منابع نفتی می‌دهد و مجدد با اعمال قدرت در تنگه‌های راهبردی، از طریق حضور نظامی در اقیانوس هند، علاوه‌بر به‌کارگیری آن منابع برای رفع نیازهای روبه‌رشد خود، دگرگونی‌های سیاسی و اقتصادی جهان معاصر را نیز به نفع هژمونی خود رقم می‌زند.