اثر ترازنامة بانک مرکزی بر نااطمینانی متغیرهای کلان اقتصاد ایران
نویسندگان
1 گروه بانکداری، پژوهشکدة پولی و بانکی، بانک مرکزی ایران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jcountst.2024.383706.1173چکیده
ترازنامة بانک مرکزی، از نظر اهمیت منحصربهفرد است، زیرا این ترازنامه نهتنها منبع خلق پول است، بلکه بیانگر روابط آن با دولت از یکسو و نظام بانکی و مالی از سوی دیگر است. تجزیهوتحلیل ترازنامة بانک مرکزی، موضوعی است که در دهة اخیر بیشازپیش بدان توجه شده است. بانک مرکزی ایران نیز همچون سایر بانکهای مرکزی، مسؤلیتهایی نظیر تثبیت تورم، نرخ ارز، بهبود رشد اقتصادی و ثبات مالی را برعهده دارد. بنابراین، تغییرات در ترکیب ترازنامة آن آثار متفاوتی برجا میگذارد. در این مقاله، اثر ترازنامة بانک مرکزی را بر نااطمینانی متغیرهای کلان- نظیر نرخ ارز، نرخ تورم و ارزش معاملات بورس- بررسی کردهایم. برای استخراج نااطمینانیها از مدل گارچ و برای بررسی رابطة بین ترازنامة بانک مرکزی و متغیرهای هدف از مدل خودرگرسیونی با وقفة توزیعی در دورة زمانی ۱۳۵۲ تا ۱401ش استفاده شده است. مهمترین یافتههای مقاله بیانگر وجود رابطة منفی و معنادار در ذخایر ارزی به پایة پولی با نااطمینانیها بوده است. بهبود نسبت طلا به پایة پولی با نااطمینانی نرخ ارز، ارزش معاملات بورس و نرخ تورم رابطة منفی دارد. نسبت اوراق مشارکت با نااطمینانی نرخ ارز، ارزش معاملات بورس و نرخ تورم رابطة مثبت و معناداری دارد. نسبت حقوق صاحبان سهام نیز تنها بر نااطمینانی تورم اثرگذار است و رابطة معنادار و منفی با آن دارد.
