ارزیابی مدل های خطی فضایی و غیرخطی در تبیین پراکنش فضایی دفاتر مسافرتی در شهر مشهد، ایران
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/gusd.v5i1.29783چکیده
امروزه مدلهای خطی و غیرخطی کاربرد زیادی در مطالعات پدیده های شهری دارند و پژوهشگران به روش های گوناگون و بسته به نوع مطالعه از آنها بهره می برند. در بین مدلهای خطی، رگرسیون جغرافیایی به دلیل دخالت عامل موقعیت در تبیین پراکنش فضایی پدیده ها از جمله مدلهای مؤثر به شمار می رود. از سوی دیگر پیچیدگی مسائل، نگرش محققان را به سمت بهره گیری از مدلهای غیرخطی رهنمون ساخته است؛ شبکة عصبی از جمله روشهای مؤثر است. این مطالعه به شکل ویژه قصد دارد با تکیه بر مدلهای رگرسیون جغرافیایی و شبکۀ عصبی به تبیین عوامل مؤثر در الگوی استقرار دفاتر مسافرتی در شهر مشهد بپردازد و به این سؤال پاسخ دهد که کدام یک از دو مدل نامبرده قادرند تصویر بهتری از این استقرار را به نمایش بگذارند. شیوۀ مطالعۀ توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مدلهای علّی است. این بررسی نتایج متفاوتی را از مدلهای بالا نشان می دهد؛ به گونهای که از نظر رگرسیون جغرافیایی، دفاتر مسافرتی عمدتاً متأثر از فضاهای خاص گردشگری هستند در حالی که از نظر شبکة عصبی، متأثر از فضاهای عمومی شهر هستند. انطباق یافته های هر مدل با واقعیت، بیانگر انحراف کمتر مدل شبکۀ عصبی در این خصوص و کارایی آن در زمینۀ پراکنش پدیده های فضایی است.